Aýa raıy
Nýr-Sýltan +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 449.85
EUR 485.43
RUB 5.71
CNY 70.69

Tashkentte «Qazaq-qaraqalpaq ádebı baılanystary» atty oqýlyq jaryq kórdi

2021 jyldyń 13 jeltoqsan 2021 15:00

TAShKENT. QazAqparat – Tashkent qalasyndaǵy «Innovatsiya-Ziyo» baspasynan fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, dotsent Qaıyrjan Aralbaev (marqum) pen fılologııa ǵylymdary boıynsha fılosofııa doktory (PhD) Shırın Smamýtovanyń «Qazaq-qaraqalpaq ádebı baılanystary» atty irgeli eńbegi jaryq kórdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.

Joǵarý oqý oryndary stýdentteri úshin arnalǵan oqýlyq quralda qazaq –qaraqalpaq ádebı baılanystaryn birneshe bólimge bólip qarastyrǵan.

«Qazaq-qaraqalpaq halyq aýyz ádebıetindegi baılanystar, epostardaǵy ortaq sıýjetter» atty alǵashqy bólimde «Alpamys» dastanyndaǵy ortaq sıýjetter men erekshelikter, qazaq-qaraqalpaq epostyq jáne lıro-epostyq oryndaýshylar shyǵarmashylyǵy, «Qyryq qyz» dastany, «Gúldirsin» ańyzy, qos halyqtyń salt-dástúr jyrlaryndaǵy uqsastyqtar men erekshelikter, toıbastar, syńsý, jar-jar, betashar, joqtaý jaıly tereń zertteý bar.

Ekinshi bólim Noǵaıly dáýirindegi ortaq baılanystarǵa arnalǵan. Soppasly Sypyra jyraý, Asan Qaıǵy Sábıtuly, Dospambet, Shalkıiz, Aqtamberdi, Múıten, Buqar, Jıen jyraý shyǵarmashylyǵy – taqyryp arqaýy.

«XIX ǵasyr ádebıetindegi ádebı baılanystar sıpaty» bóliminde Kúnhoja men Shernııaz, Shoqan Ýálıhanov jáne qaraqalpaq ádebıeti, Ájnııaz ben Qyz Meńeshtiń aıtysy, Berdaq pen Abaıdyń ortaq taqyryptary, Turmaǵambet Іztileýov eńbekteriniń qaraqalpaq ádebıetimen baılanysy týraly sóz qozǵalǵan.

«XX ǵasyr keńestik dáýirdegi qazaq jáne qaraqalpaq ádebıetindegi baılanystar» atty tórtinshi bólimde Beıimbet Maılın men Myrzaǵalı Dáribaev, Sábıt Muqanov pen Jolmyrza Aımyrzaev eńbekterindegi úndestik jaıly qyzǵylyqty derekter bar.




Besinshi bólim «XX ǵasyrdyń ekinshi jartysyndaǵy qaraqalpaq jáne qazaq poezııasy, ondaǵy ádebı baılanystar kórinisteri» dep atalyp, kóptegen aqyndar poezııasy jáne I. ıÝsýpov poezııasyndaǵy Qazaqstan taqyryby zerttelgen.

«Qazaq-qaraqalpaq ádebıetiniń nasıhattalýy» bólimi belgili qazaq aqyny, halyaralyq Alash syılyǵynyń laýreaty Baıbota Serikbaev eńbekterine arnalǵan.

«Baılanystar jaıly ádebı-ǵylymı maqalalar shoǵyry» bóliminde Q. Aralbaev pen Sh. Smamýtovanyń Ájnııaz, Sábıt Muqanov, Tólegen Aıbergenov, Ahmet Ómirzaq, Begabat Uzaqov sııaqty qalamgerler jaıly maqalalary toptastyrylǵan.

Sońǵy bólim – «Qaraqalpaqstanda týǵan qazaq qalamgerleri shyǵarmashylyǵynan» dep atalyp, Tólegen Aıbergenov, Esenǵalı Raýshanov, Rahmet Aıapbergenov, Sabyr Adaı, Ahmet Ómirzaq, Baýyrjan Babajanuly, Murat Bekeı, Ádil Balta, Begabat Uzaqov shyǵarmalary ómirbaıanymen qosa berilgen.

Qazaq-qaraqalpaq halyqtarynyń ádebı baılanystary jaıly 1977 jyldan beri mundaı eńbek jaryq kórmegenin eskersek, oqýlyqtyń qos ádebıette de oqıǵa ekeni aıqyndala túspek.

Atalmysh oqýlyq Ózbekstandaǵy JOO-lardyń qazaq tili jáne ádebıeti fakýltetterinde oqytylady.


Joǵary qaraı