Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

ShQO oqýshylary jylyjaıda banan men mandarın ósirýde

2021 jyldyń 16 qazan 2021 19:41

ÓSKEMEN. QazAqparat – Shyǵys Qazaqstan oblysy Abaı aýdanynda mektep oqýshylary jylyjaıda tropıkalyq jemister ósirýde. Jalpy aýdany 60 sharshy metrdi quraıtyn jylyjaıda banan, lımon, anar jáne mandarın ónim bergen. Túrli ǵylymı jobalardy qolǵa alyp jatqan balalar aldaǵy ýaqytta munda kokos pen ananas ósirip kórýge nıetti. Osy rette, QazAqparat tilshisi bilim ordasynyń bas bıology Gúlmıra Nurǵalıevamen áńgimelesip kórdi.

Joǵary temperatýrada jyldam ósedi

Jylyjaı osydan 10 jyl buryn Abaı atyndaǵy orta mekteptiń janynan ashylǵan. Áýeli munda túrli gúlder, qııar men qyzanaq ósirildi. Al sońǵy jyldary tropıkalyq jemister ónim berip jatyr.

«Oqýshylar bıologııa páni aıasynda jylyjaıǵa kelip, praktıkalyq sabaqtardan ótýde. 4 jyl buryn sol kezdegi mektep dırektory Rollan Rymhanuly tropıkalyq ósimdikterdiń kóshetterin ákelgen edi. Osylaısha, jylyjaıda banan, lımon, anar men mandarın ósirip kórýge bel sheshtik. Biraq basynda qalaı jáne qandaı temperatýrada ósirý kerek ekendigin bilmedik. Ýaqyt óte kele jasaǵan eksperımentimizden nátıje shyqty», - dedi Gúlmıra Nurǵalıeva.












Alǵashynda lımon gúldegenimen jemis bermedi. Sodan keıin olar qoldan tozańdandyrý jasap kórgen. Sóıtip, iri gıbrıd lımondar ósip shyǵa keldi.

«Al banandy byltyr qysta otyrǵyzdyq. Jemistiń bul túri óte joǵary temperatýrada jyldam qarqynmen ósedi eken. Kóktem kezinde sol bir túpten birneshe banan aldyq. Endi mine, taǵy 7 túp otyrǵyzyp, ósirip jatyrmyz. 6-synyp oqýshysy Dıana Dálelhanova osyǵan baılanysty ǵylymı joba jasady. Endi ony oblystyq deńgeıde qorǵaıtyn bolady», - dedi aýdandyq bıologtar assotsıatsııanyń jetekshisi.










Jańa jylyjaı salý josparlanǵan

Bul banannyń shetelden ákelinetin banannan aıyrmashylyǵy qandaı degen suraq týyndaıdy. Gúlmıra Nurǵalıevanyń aıtýynsha, mólsheri sál-pál kishileý, uzyndyǵy – 12 sm. Al dámi óte tátti.

«Banandy sarǵaımaı turyp, kók kezinde jınap alý kerek eken. Sebebi saryǵa deıin jetse onda shirip, buzyla bastaıdy. +25-30 gradýs temperatýra aralyǵynda ósimtal keledi. Aldaǵy ýaqytta kakos pen ananas ósirip kórýdi josparlap otyrmyz. Kelesi jyly taǵy bir jylyjaı salý da kózdelgen. Biraq tropıkalyq jemisterdi osy jylyjaıda ǵana ósire beremiz. Sebebi ony bir jerden basqa jaqqa aýystyrý aýrý týǵyzýy múmkin», - dedi ol.







Bilim ordasynan qanat qaqqan túlekter arasynda jylyjaıda jumys istegendi janymen súıgendikten bıologııa ǵylymyna bet buryp jatqandar az emes. Osy saladaǵy oqýdy támámdap, mektepke qaıtyp kelgender de bar.

«Mekteptiń qazirgi dırektory Anar Jumasııaqyzy osy jumystarǵa erekshe kóńil bólýde. Qajetti tyńaıtqyshtar men mıneraldy qosymshalar alýǵa únemi qarjylaı qoldaý kórsetedi. Bıologııa pániniń muǵalimi Mırgúl Ahmerova men eńbek páninen sabaq beretin Danııar Qalymbetov oqýshylardy tuqym egip, ony kútip-baptap, ónim alýǵa baýlyp júr. Balalardyń da qyzýshylyǵy men yntasy kóńil qýantady», - dedi Gúlmıra Nurǵalıeva.










Joǵary qaraı