Aýa raıy
Astana -22 °S
Almaty -2 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

Pýlmonolog dáriger: Koronavırýspen aýyrǵandar saqtyq sharalaryn umytpaýy kerek

2020 jyldyń 28 qarasha 2020 16:50

NUR-SULTAN. QazAqparat - 27 qarashadaǵy jaǵdaı boıynsha, respýblıkamyz ortasha qaýipti aımaqta tur. Qaýipti bes óńirge qatań shekteý sharalary engizilgen. Respýblıkada qazan aıymen salystyrǵanda qarashada KVI-ge shaldyqqandar 3,7 ese ósken. Osy oraıda pýlmonolog dáriger Sattar Eralıev QazAqparat tilshisine bergen suhbatynda koronavırýs ınfektsııasynyń adam densaýlyǵyna qanshalyqty qaýipti ekenin aıtyp berdi.

- Basqa respıratorlyq ınfektsııalarmen salystyrǵanda COVID-19 kezinde ókpeniń zaqymdanýynyń ereksheligi nede?

- Barlyq vırýstyq pnevmonııalar adam aǵzasynda uqsas dárejede ótedi. COVID-19 ereksheligine toqtalsaq, JRVI kezide ókpeniń qabynýy jıi bolmaıdy. Osy oraıda respıratorlyq vırýstardyń barlyǵy pnevmonııaǵa ákele bermeıdi. Bul rette kóbine adamdar aýrýdy jeńil eńseredi. Al tumaý anda-sanda aýyr vırýstyq pnevmonııaǵa shaldyqtyratyny belgili. Degenmen koronavırýs ınfektsııasy kezinde ókpeniń zaqymdanýy adamdardyń basym bóliginde kezdesedi, naýqastardyń 80 paıyzyna deıin osy qıyndyqqa tap bolady.

Allaǵa shúkir, naýqastardyń kóbisi ózderinde pnevmonııa ekenin baıqamaı da qalady, indetti jeńil eńseredi. Bul da COVID-19-dyń bir ereksheligi desek bolady. Naýqastardyń birinde pnevmonııa jeńil ótse, basqalarynda ólim-jitimge deıin ákeledi. Osy oraıda egde jastaǵy adamdarǵa, sozylmaly aýrýy barlarǵa, ımmýndyq kemistigi baıqalǵan adamdarǵa qıyn túsedi.

- Qaı jaǵdaıda koronavırýs ınfektsııasynan emdelip shyqqan adamdarǵa saýyqtyrý sharalary mindetti bolady?

- Іndetti eńsergennen keıin, onyń saldary qalypty ómir súrýge kedergi bolyp jatsa, saýyqtyrý sharalaryna barý kerek. Mı men júıke júıesiniń zaqymdanýy sımptomy uzaq saqtalady, ıaǵnı álsizdik, kúsh-jigerdiń álsireýi, uıqysyzdyq baıqalady.

Saýyqtyrý sharalary qaıda ótedi? Bul óz kezeginde indet saldaryna baılanysty bolady. Osy oraıda adamdardyń bir bóligi nevropatologqa, gastroenterologqa qaralady. Al ókpege eleýli zaqym kelse, onda pýlmonolog dárigerdiń baqylaýynda bolady.

Keıde COVID-19 vırýsy naýqastyń burynǵy sozylmaly ilespe aýrýlaryn asqyndyrady. Bul jaǵdaıda tıisti mamandardyń kómegine júginý kerek.

- Túrli formada COVID-19-ben aýyryp shyqqan adamdarǵa qandaı keńes berer edińiz?

- Aıtatyn usynystar bar, biraq olardyń keıbiri qazir keshteý bolýy múmkin. Aýyr formada aýyryp shyqqandar qazan aıynyń birinshi jartysynda tumaýǵa qarsy ekpe alýy kerek edi. 65 jastan asqandar nemese soqylmaly aýrýy barlar, pnevmokokk ınfektsııasyna qarsy ekpe saldyrǵan jón. Sebebi koronavırýs ınfektsııasynan keıin ekinshi márte bakterıaldy ınfektsııaǵa shaldyǵý múmkindigi joǵary, sonyń ishinde pnevmokokk aýrýda da bar.

COVID-19-dan keıin ımmýnıtet ýaqytsha bolatynyn eskersek, aýyrǵan adamdar basqalary sekildi dárigerler men mamandar aıtqan erejeni ustanýy kerek. Bul turǵyda áleýmettik qashyqtyqty saqtaý, adamdar kóp jınalatyn jerlerge barmaý, qoldy jıi jýyp otyrý, maska taǵý talaptaryn oryndaý mańyzdy.


Avtor Rýslan Ǵabbasov
Basty sózder: Koronavırýs, Medıtsına,
Joǵary qaraı