Aýa raıy
Nýr-Sýltan +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 449.85
EUR 485.43
RUB 5.71
CNY 70.69

«Omıkron» shtamy qatty taralǵan aýmaqtarda qosymsha shekteýler engiziledi – Erlan Qııasov

2022 jyldyń 12 qańtar 2022 16:37

NUR-SULTAN. QazAqparat –«Omıkron» shtamy Qazaqstandaǵy epıdahýalǵa qalaı áser etip otyr? Bul suraqtyń jaýabyn QR Bas sanıtar dárigeri, Densaýlyq saqtaý vıtse-mınıstri Erlan Qııasov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.

- Erlan Ańsaǵanuly, Qazaqstanda bolǵan sońǵy oqıǵalar kezinde dárigerler qalaı jumys istedi?

- Biz de barsha qazaqstandyqtarmen birge bolǵan qaıǵyly oqıǵalardy qatty ýaıymdadyq. Terrorıstik áreketterden zardap shekkenderdiń týystary men jaqyndaryna kóńil aıtamyz.

Ahýaldy beıbit jolmen retteýge baǵyttalǵan sharalarǵa qaramastan, ákimshilik mekemelerge, onyń ishinde medıtsınalyq uıymdar men medıtsına qyzmetkerlerine qarýly shabýyl jasaý, jedel kólikterin búldirý faktileri oryn aldy.

Densaýlyq saqtaý mınıstrligi táýlik btýyndaǵan qıyndyqtardy jedel sheship otyrý úshin halyqqa ýaqtyly medıtsınalyq kómek kórsetýge qajet sharalardyń bárin qabyldandy.

Aıta ketý kerek, ózderine tikeleı qaýip tónse de áriptesterimiz halyqqa medıtsınalyq kómek kórsetýdi jalǵastyrdy.

Ózimizdiń kásibı paryzymyzdy oryndaı otyryp, biz QR Prezıdenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń eldegi jaǵdaıdy turaqtandyrý boıynsha qabyldaǵan sharalaryn tolyq qoldaımyz.

- Koronavırýs ınfektsııasynyń «Omıkron» shtamy nesimen qaýipti?

- Álemniń túkpir-túkpirindegi mamandar Omıkron shtamynyń óte jyldam taraıtynyn aıtyp otyr. Salystyrsaq, jańa vırýstyń taralýy «Delta» shtamyna qaraǵanda 5 ese joǵary.

Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimeti boıynsha, jańa shtammen aýyrǵandar sany ár 2-3 kún saıyn eki ese artyp keledi. Mundaı jyldamdyqpen kete berse, álemdegi koronavırýs juqtyrý deńgeıi bir aptanyń ishinde 8 ese, al eki aptadan keıin 40 ese nasharlaýy múmkin.

Búgingi tańda álemde koronavırýs boıynsha aýrýshańdyqtyń qatty óskeni baıqalady. KVI-diń 275 mıllıonnan astam jaǵdaıy tirkelgen. Táýligine 500 myńnan astam jaǵdaı tirkelip, jalpy 5,3 mıllıonnan astam adam qaıtys bolǵan. Búgingi tańda «Omıkron» vırýsy álemniń 126 elinde anyqtaldy.

Sońǵy 14 kúnde aýrýdyń eń kóp ósýi Danııada tirkeldi. Bul elde aýrý 70%-dan astam, Italııa men Shvetsııada – 50%-ǵa, Frantsııa men Ulybrıtanııada – 40%-ǵa, Norvegııa men Portýgalııada – 30%-dan astam ósti.

- Koronavırýstyń jańa shtamy Qazaqstandaǵy epıdahýalǵa qalaá áser etip jatyr?

- Qazaqstanda koronavırýs ınfektsııasy boıynsha epıdemıologııalyq ahýaldyń nasharlaýy baıqalady. 2022 jyldyń basynan beri COVID-19 juqtyrýdyń 16 000-nan astam jaǵdaıy tirkeldi.

Sońǵy táýlikte respýblıkada 4 810 sımptomdy jaǵdaı jáne 79 sımptomsyz jaǵdaı tirkeldi. Al táýliktik syrqattaný dereginiń 77%-y 4 óńirge ktıesili. Olar – Nur-Sultan, Almaty, Shymkent qalalary men Atyraý oblysy.

Koronavırýs ınfektsııasy boıynsha epıdemıologııalyq jaǵdaıdy baǵalaý matrıtsasyna sáıkes, respýblıka jáne atalǵan 4 óńir «qyzyl» aımaqta tur. 6 óńir «sary» aımaqta – Aqtóbe, Batys Qazaqstan, Qaraǵandy, Qyzylorda, Mańǵystaý jáne Pavlodar oblystary. Qalǵan 7 óńir jasyl aımaqta.

Sońǵy 7 kúnde koronavırýs ınfektsııasymen syrqattanýdyń deńgeıi búkil óńirlerde baıqalyp otyr. Bul «Omıkron» shtamynyń taralýyna baılanysty.

- «Omıkronnan» qalaı qorǵanýǵa bolady?

- Koronavırýs ınfektsııasynyń basqa túrlerimen salystyrǵanda, «Omıkron» nusqasy 20-30 jastaǵy, ıaǵnı, adamdardyń eń belsendi tobyna qatty áser etedi. Sonymen qatar buryn aýyryp jazylǵandardyń qaıta juqtyrý qaýpi de baıqalyp otyr.

Koronavırýs ınfektsııasynyń tez taralýyna, onyń ishinde «Omıkron» shtamyna halyqaralyq saparlardyń kóbeıýi, qoǵamdaǵy baılanys protsesteriniń jandaný yqpal etip otyr. Jańa jyl kezindei merekelik basqosýlar men sońǵy oqıǵalar syrqattaný deńgeıiniń ósýine sózsiz áser etti jáne qazir «Omıkron» veldegi epıdahýaldy ýshyqtyrǵanyn kórip otyrmyz.

«Omıkron» shtamynyń klınıkalyq belgileri mynadaı: sharshaý, bastyń aýrýy, dene qyzýynyń kóterilýi.

Qazirgi tańda Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy aýrýdyń aýyrtpalyǵy, klınıkalyq kórinisteri men vaktsınalardyń tıimdiligi boıynsha boıynsha zertteýler júrgizip jatyr.

Búgingi tańda koronavırý vaktsınatsııasy búkil álemde ózin-ózi oqshaýlaý men karantınge jalǵyz balama retinde tanyldy. Vırýstyń jańa shtamdary taralmasyn desek, ujymdyq ımmýnıtettiń qajetti deńgeıine qol jetkizý mańyzdy.

Búgingi tańda respýblıka boıynsha ekpeniń birinshi komponentin 9 mılıonnan astam adam alǵan. Bul tıisti kontıngenttiń 79,2%-y degen sóz. Ekpeniń ekinshi komponentin 8,5 mln adam qabyldaǵan, ıaǵnı, tıisti kontıngenttiń 75,1%- degen sóz.

Budan basqa, jasóspirimderdi, júkti jáne bala emizetin áıelderdi vaktsınatsııamen qamtý úshin mınıstrlik «Pfizer» kompanııasynyń «Comirnaty» vaktsınasynyń 4 mln 230 myń dozasyn satyp aldy.

«Pfizer» vaktsınasynyń birinshi komponentin 367 578 ada, ekinshi komponentin 157 210 adam aldy.

Búgingi tańda 600 myńǵa jýyq adam revaktsınatsııadan ótti. Sondaı-aq, 60 jastan asqan adamdardy «Pfizer» vaktsınasymen revaktsınatsııalaýdy bastaý josparlanýda.

Ýaqtyly júrgizilgen ımmýndaý koronavırýs ınfektsııasynyń aýyr zardaptarynan qorǵaýǵa qabiletti nemese aýrýdyń jeńil ótýine yqpal etedi.

- Ózińiz koronavırýstyń jańa shtamy álemniń 126 eline taraǵanyn aıttyńyz. Osyǵan baılanysty shetelderde qandaı shekteýler engizilip jatyr?

- Álemdegi epıdemıologııalyq jaǵdaıdyń nasharlaýyna baılanysty kóptegen elderde qatań shekteý sharalary qabyldanýda.

Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń arnaıy ókili shektedi kúsheıtpese, ahýaldyń ýshyǵa túsetinin boljap otyr. Mysaly, AQSh-ta táýligine 1 mıllıon 130 myńnan astam jańa jaǵdaı tirkelgen. Bul pandemııa bastalǵannan beri tirkelgen absolıýtti maksımým.

Shekteýlerdi kúsheıtip jatqan elder kóp. Aýstrııada búginnen bastap tipti kóshede eki metr ara qashyqty saqtaý múmkin bolmasa, betperde kııý mindetti dep tanyldy. Azyq-túliktik emes dúkenderge kirýge vaktsınatsııa týraly sertıfıkat nemese tıisti anyqtama bolǵan jaǵdaıda ruqsat etiledi. Úndistanǵa kirýdiń jańa erejeleri paıda boldy. Endi elge kelgenderdiń bárin bir aptalyq úı karantınine jiberip, birneshe márte PTR synaqtaryn tapsyrý qajet.

Búkil álemdegi sııaqty Qazaqstanda da aýrýshańdyq deńgeıi neǵurlym joǵary óńirlerde qosymsha saqtyq sharalaryn engizý josparlanyp otyr. Ashyq jobasy aıasynda algorıtmge sáıkes qosymsha shekteý sharalaryn engizý josparlanýda.

Shetelden elge qaıtqan kezde merzimi 72 saǵattan aspaıtyn PTR testileýdiń teris nátıjesi bar anyqtamanyń bolýy mindettelmek.

- Ár azamat aýrýǵa shaldyqpaý úshin qandaı aldyn alý sharalaryn saqtaýy qajet?

- Bul jerde koronavırýs ınfektsııasynyń udaıy mýtatsııaǵa ushyraıtynyn, sondaı-aq «Omıkron» shtamynyń juǵý kórsetkishi joǵary ekenin eskerý kerek.

Qys aılarynda jiti respıratorlyq vırýstar da órshıdi. Sol úshin ár adam jaǵdaıǵa barynsha jaýapkershilikpen qarap, basqalarǵa jáne ózine juqtyrmaý úshin qamdanýy kerek. Halyq kóp jınalatyn oryndarǵa barýdan bas tartý, ujymdyq is-sharalardy ótkizbeý jáne qatyspaý usynylady. Jumys oryndarynda mindetti túrde maska taǵý, áleýmettik qashyqty jáne jeke gıgıena erejelerin saqtaý, úı-jaılardy ózińiz de qonaq shaqyrýdy shegere turyńyz.

Koronavırýs ınfektsısııanyń alǵashqy belgileri paıda bolǵan kezde gıpotermııaǵa jol bermeńiz. ıAǵnı, úıden shyqpaı, medıtsınalyq kómekke júginińiz.

Táýekel tobyna jatatyn jaqyndaryńyz ben týystaryńyzǵa qaýip tóndirmeńiz. Eń durysy qashyqtan baılanysýdyńzamanaýıquraldaryn qoldaný kerek.

- Suhbatyńyzǵa rahmet!


Joǵary qaraı