Aýa raıy
Nýr-Sýltan +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 449.85
EUR 485.43
RUB 5.71
CNY 70.69

Mánshúk Mámetovamen bir kúnde, bir maıdanda qaza tapqan qazaq batyry «Halyq qaharmany» atandy

2022 jyldyń 7 mamyr 2022 19:42

NUR-SULTAN. QazAqparat – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵymen «Halyq qaharmany» ataǵy berilip, aıryqsha erekshelik belgisi – Altyn juldyz ben «Otan» ordeni tapsyrylatyn taǵy bir maıdanger - Ybyraıym Súleımenov.

Ataqty qazaq mergeni Ybyraıym Súleımenov 1911 jyly Jambyl oblysynyń Sarysý aýdanynda dúnıege kelgen.

1941 jyly áskerge shaqyrylyp, mergendikti úırengen. Kalının maıdany sapyndaǵy alǵashqy shaıqastardyń ózinde ol №470000 mergendik vıntovkasymen 79 fashısti jer jastandyrǵan.

Velıkıe Lýkı qalasy úshin bolǵan shaıqasta 60 jaýdyń kózin joıǵan. Dál osy erligi úshin 1943 jyldyń 27 aqpanynda «Qyzyl Juldyz» ordenimen marapattalady.

1943 jyly Nevel qalasy úshin bolǵan shaıqasta júzge jýyq fashıstiń kózin joıyp, ózi de erlikpen qaza tabady.

Mánshúk Mámetovamen birge Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyna usynylǵan.

Biraq joǵary basshylyq Mánshúkke batyr ataǵyn, al Ybyraıym Súleımenovke Lenın ordenin berý týraly sheshim shyǵarǵan.

Erjúrek jaýyngerdiń múrdesi Keńes odaǵynyń batyry Mánshik Mámetovamen birge Nevel qalasynyń ortalyǵyna qoıylǵan.

Senator Muhtar Qul-Muhammed Egemen Qazaqstan gazetinde jaryq kórgen «Óshpes erlik» atty maqalasynda: «Nemister Neveldi tastap shyqqanmen iri temir jol toraby ornalasqan qalanyń batys jaǵyndaǵy Izocha stansasynyń túbine toptasyp, tas-túıin qorǵanysqa kóshedi. Dál osy stansany bosatýǵa arnalǵan keskilesken urystar temir jol boıyndaǵy Stýpenchataıa vysota dep atalatyn jotada 1943 jyldyń 15 qazanynda bolady. Jotanyń sol qaptalyndaǵy okopqa «Maksım» pýlemetimen qazaqtyń batyr qyzy Mánshúk Mámetova, al oń qanatyndaǵy snaıperlik atýǵa laıyqtalyp qazylǵan úsh okopqa Ybyraıym Súleımenov jaıǵasady. Kóp uzamaı «Silkintip zeńbirekter jerdiń júzin, oq borap, snarıadtar qaqqanda yzyń» dep aqyn jyrlaǵandaı, alapat aıqas bastalady. Antalaǵan jaýǵa kezektese oq jaýdyrǵan qos qaharman aqyrǵy demi bitkenshe erliktiń máńgi óshpes úlgisin kórsetedi. Qaýmalaǵan dushpanǵa qyrǵyn maıdan ashyp, qaıta-qaıta shabýylǵa shyqqan nemisterdi baýdaı túsirgen Mánshúk pýlemetiniń daýysy óshkende, Ybyraıym bar yza-kegin boıyna jınap, sońǵy patrony qalǵansha andyzdaǵan jaýmen arystansha arpalysady. Osy shaıqasta aǵaly-qaryndasty batyrlar erlikpen qaza tabady», - dep jazady.

Senatordyń atap ótýinshe, nemister Ybyraıym Súleımenovti syrtynan «dala mergeni», «janalǵysh azıat» dep atap, qatty seskengen.

Tipti Súleımenovti atyp túsirgen nemis snaıperine mol syıaqy men marapat ta taǵaıyndaǵan.

Vermahtyń eń úzdik mergenderin shaqyryp, áldeneshe ret qazaq batyryna qarsy qoıǵan. Sol jekpe-jektiń bárinde Ybyraıymnyń mereıi ústem bolǵan.

«Osylaısha qazaq jaýyngeriniń dańqy sharyqtap, shyrqaý shyńǵa jetkende – 1943 jyldyń 9 shildesinde Úshinshi ekpindi armııanyń qolbasshysy, general-leıtenant K.N.Galıtskıı, armııa Áskerı keńesiniń múshesi, general-maıor A.I.Lıtvınov, armııanyń shtab bastyǵy, general-maıor F.ıA.Zýev qol qoıyp, armııa kadr bóliminiń bastyǵy, polkovnık Kasıanov mórmen kýálandyrylǵan baqylaýshy mergen, starshına Ybyraıym Súleımenovti Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyna usyný týraly marapat qujaty belgilengen tártip boıynsha Kalının maıdanynyń qolbasshysy general-polkovnık A.I.Eremenkoǵa joldanady. Y.Súleımenovtiń talassyz marapatynyń taǵdyryn keıin marshal, Keńes Odaǵynyń Batyry atanǵan, al 1943 jyldyń sáýirinen Kalının maıdanynyń qolbasshysy bolǵan Andreı Ivanovıch Eremenko sheshedi», - dep atap ótedi maqalada Muhtar Qul-Muhammed.

Onyń paıymynsha, Ybyraıym Súleımenovti Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyna usyný qujattary asyǵys jáne saýatsyz toltyrylǵan.

Sonyń saldarynan qazaq surmergeni batyr ataǵyn ala almaı qalýy múmkin.


Joǵary qaraı