Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

Qazaqstan men Ózbekstan prezıdentteri BAQ ókilderi úshin birlesken brıfıng ótkizdi

2021 jyldyń 6 jeltoqsan 2021 17:17

NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstan men Ózbekstan prezıdentteri BAQ ókilderi úshin birlesken brıfıng ótkizdi. Shaǵyn jáne keńeıtilgen quramda ótkizilgen ekijaqty kelissózderdiń qorytyndysy boıynsha eki eldiń basshylary buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi úshin birlesken brıfıng ótkizdi, dep habarlaıdy Aqorda.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev óz sózinde Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy qarsańyndaǵy Ózbekstan Prezıdentiniń memlekettik saparyn baýyrlas ózbek halqynyń qazaq halqyna degen erekshe qurmeti dep baǵalaıtynyn aıtty.

«Ózbekstan – biz úshin tatý kórshi ári mańyzdy seriktes qana emes, tamyrlas, taǵdyrlas jáne baýyrlas memleket. Eki el arasyndaǵy strategııalyq áriptestik tabysty damyp keledi. Saýda-ekonomıkalyq, ınvestıtsııalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq saladaǵy yntymaqtastyq keńeıe tústi. Búgingi kelissózde qazaq-ózbek qatynasyn jańa deńgeıge kóterýdiń tıimdi joldary aıqyndaldy. Biz halyqaralyq jáne óńirlik ózekti máseleler boıynsha pikir almastyq. Kópjaqty yqpaldastyqty odan ári damytý jóninde ortaq sheshimge keldik. Búgingi sapar ózara qatynasqa da tyń serpin beredi dep senemin. Osy oraıda, yntymaqtastyǵymyzdy jańa odaqtastyq deńgeıge kóterý týraly tarıhı sheshim qabyldanǵanyn erekshe rızashylyqpen atap ótkim keledi. Bul – bizdiń baýyrlastyǵymyzdy bekemdep, san qyrly yqpaldastyqty nyǵaıta túsetin mańyzdy qadam», – dedi Qasym-Jomart Toqaev.




Memleket basshysy qazaq-ózbek qatynastarynyń búginde joǵary deńgeıde damyp kele jatqanyn jáne onyń dostyq, tatý kórshilik, strategııalyq seriktestik rýhyna tolyq saı keletinin atap ótti. Qazaqstan men Ózbekstan – aımaqtaǵy eń iri ekonomıkalyq seriktester. Bıylǵy 10 aıdyń qorytyndysy boıynsha taýar aınalymy 30 paıyzǵa artyp, 3,2 mıllıard dollardan asty. Qasym-Jomart Toqaev ónerkásip, mashına jasaý, farmatsevtıka, kólik jáne logıstıka salalaryndaǵy birlesken jobalardyń júzege asyrylýy osyndaı jetistikke qol jetkizýge septigin tıgizdi dep sanaıdy. Energetıka jáne agroónerkásip kesheni baǵytyndaǵy yqpaldastyq turaqty damyp keledi. Eki eldiń úkimetterine saýda kólemin 10 mıllıard dollarǵa deıin jetkizý mindeti júkteldi. Memleketterimizdiń azamattary úshin qolaıly jaǵdaı jasalýda. Eki el astanalary men iri qalalarynyń arasynda qosymsha áýe reısteri iske qosyldy, avtobýs qatynastary keńeıe tústi, jańa temir jol baǵdarlary pysyqtalýda, qajetsiz kedergiler alynyp tastalýda.

«Munyń bárin halyqtarymyz zor qýanyshpen qabyldap jatyr jáne bul baýyrlas halyqtardyń odan ári jaqyndaı túsýine tyń serpin beredi. Osyǵan baılanysty búgin qurmetti Shavkat Mıromonovıch ekeýmiz memleketaralyq qatynastardy odaqtastyq deńgeıine kóterýge sheshim qabyldadyq. Bul tarıhı sheshim senimge, qoldaýǵa negizdelgen ári ortaq múddeni eskere otyryp tyǵyz yqpaldastyqty odan ári nyǵaıtýǵa degen ózara shynaıy umtylysymyzdyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Odaqtastyq qatynastardy úılestirý úshin Joǵary memleketaralyq keńes, Parlamentaralyq keńes, sondaı-aq jumys organy retinde Syrtqy ister mınıstrleri keńesin qurýǵa ýaǵdalastyq. Odaqtastyǵymyzdyń qaǵıdattary jańa ǵana qol qoıylǵan Odaqtastyq qatynastar týraly deklaratsııada kórsetilgen. Osylaısha biz kópjaqty qazaq-ózbek baılanystary jylnamasynyń jańa ári jarqyn paraǵy ashyldy dep senimdi túrde aıta alamyz. Munyń Ortalyq Azııa aımaǵyndaǵy turaqtylyqty qamtamasyz etýge jáne óńirdi órkendetýge qosylǵan eleýli úles ekeni sózsiz», – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaev kelissózder barysynda saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytýǵa basa mán berilgenin jetkizdi. Jańa múmkindikterdi qarastyrýdyń jáne taýar nomenklatýrasyn keńeıtýdiń qajettigi aıtyldy. Qazaqstannyń Ózbekstanǵa tasymaldanatyn yńǵaıly lokomotıvterden bastap jeńil ónerkásip ónimderine deıingi taýarlardy kóbeıtýge múmkindigi bar. Shavkat Mırzıeevtiń Túrkistanǵa sapary qarsańynda Qazaqstan men Ózbekstannyń ІІІ Óńiraralyq yntymaqtastyq forýmy uıymdastyryldy. Sonymen qatar jýyrda elordada Іskerlik keńestiń otyrysy ótti. Osy sharalardyń qorytyndysy boıynsha quny 6,6 mıllıard dollar bolatyn kommertsııalyq kelisimder men kelisimsharttardyń aýqymdy toptamasy bekitildi.

«Biz memleketaralyq taýar ótkizý júıesin iske qosý arqyly qýatty ınfraqurylymdyq baza qalyptastyrýdyń perspektıvalaryn talqyladyq. Bul baza kóterme-taratý jáne agrologıstıkalyq ortalyqtardan turady. Olardyń Ózbekstandaǵy qurylysyna Qazaqstandyq ınvestorlar qarjy salýǵa daıyn. Agroónerkásip keshenindegi yntymaqtastyqtyń nyǵaıýy ózara saýda-sattyqtyń jandanýyna tyń serpin beredi. Elderimiz Ortalyq Azııa aımaǵyn azyq-túlikpen qamtamasyz etip qana qoımaı, búkil eýrazııalyq keńistiktegi azyq-túlik qaýipsizdigine kepil bolýǵa múmkindigi bar. Jalpy osy saladaǵy yqpaldastyq jaqsy qarqynmen damyp keledi. Sonymen qatar agroónerkásip keshenindegi áleýetimiz áli bitken joq. Qazaqstan et, kókónis jáne jemis-jıdek ónimderin tereń óńdeý jónindegi jobalardy birlese júzege asyrýǵa daıyn. Ónerkásiptik kooperatsııany kúsheıtý seriktestigimizdiń qozǵaýshy kúshteriniń biri bolady dep kelistik», – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Sońǵy jyldary birlesken óndiristerdiń qarqyndy damyp kele jatqany baıqalady. «SaryarqaAvtoÓnerkásibi» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń bazasynda «Chevrolet» avtokóligin shyǵaratyn birlesken kásiporyn iske qosyldy. Jeńil avtokólikterdi satýmen aınalysatyn «Hyundai Auto Asia» qazaq-ózbek kásiporny tabysty jumys istep jatyr. Aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn jáne júk kóligin, sondaı-aq avtobýstardy shyǵarý jáne satý jónindegi jobalar iske qosyldy. Qazaqstanda farmatsevtıka, qurylys jáne jeńil ónerkásip salalary boıynsha keleshegi zor birqatar óndiris orny ashyldy.

«Biz birqatar irgeli jobany iske qosýǵa ýaǵdalastyq. Atalǵan jobalar myńdaǵan jańa jumys ornyn ashýǵa baǵyttalǵan jáne eki eldiń de azamattaryna áleýmettik qoldaý kórsetý isine qomaqty úles qosady. Mysaly, «Qazfosfat» kompanııasy Tashkent oblysynda quny shamamen 1 mıllıard dollar bolatyn fosforly jáne keshendi tyńaıtqyshtar shyǵaratyn zaýyttyń qurylysyna qyzyǵýshylyq bildirdi. Qazaqstandyq «BI group» iri qurylys kompanııasy Tashkentte jeke yqshamaýdannyń qurylysyn júrgizýdi josparlap otyr. Osy maqsatpen 1,2 mıllıard dollar qarjy salmaq. Elimizdiń avtomobıl ónerkásibindegi kóshbasshy «Astana-Motors» kompanııasy Ózbekstanda «Hyundai» avtokóligin óndiretin kásiporyn ashýǵa daıyn. Eki memlekettiń shekarasynda Halyqaralyq ónerkásip kooperatsııasy ortalyǵynyń tez arada iske qosylýy mýltıplıkatıvti turǵydan tıimdiligi zor bolady ári paıda ákeledi. Atalǵan mekeme Ortalyq Azııadaǵy iri saýda-ónerkásip habyna aınalmaq. Ol ekijaqty ǵana emes, sondaı-aq aımaqtyq kólemdegi saýdany damytýǵa yqpal etip, aradaǵy kólik-logıstıkalyq múmkindikterdi keńeıte túsedi. Osyǵan baılanysty úkimetterge atalǵan nysandy tez arada salýdy tapsyrdyq», – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Prezıdenttiń aıtýynsha, Qazaqstan men Ózbekstan Eýrazııadaǵy mańyzdy saýda-kólik dálizderiniń toǵysynda ornalasqan. Taraptar osy baǵytty odan ári damytý úshin strategııalyq mańyzy bar birqatar jobanyń júzege asyrylýyn jyldamdatýǵa ýaǵdalasty.

«Bul jerde memleketterimizdiń týrıstik áleýetin nyǵaıta túsetin «Túrkistan-Shymkent-Tashkent» joǵary jyldamdyqqa arnalǵan temirjol magıstrali týraly sóz bolyp otyr. Al «Darbaza-Maqtaaral-Jyzaq» temirjoly aradaǵy tranzıttik múmkindikterdi keńeıtip, «Saryaǵash» ótkizý beketiniń jumys júktemesin azaıtady. Biz búgin «Úshqudyq-Qyzylorda» temir jol jelisiniń qurylysy týraly máseleni jan-jaqty talqylap, aldyn-ala kelisim jasadyq. Ekijaqty saýda-ekonomıkalyq máselelerdi ilgeriletý úshin prezıdentterdiń arnaýly ókilderin taǵaıyndadyq. Qazaqstannyń atynan Saýda jáne ıntegratsııa mınıstri Baqyt Sultanovty tańdadym», – dedi Prezıdent.




Memleketter basshylary Ortalyq Azııanyń transshekaralyq ózenderiniń resýrstaryn tıimdi paıdalaný máseleleri boıynsha úılesimdi jumysty jalǵastyrýǵa kelisti. Bul asa mańyzdy mindet. Qazaqstan men Ózbekstan ırrıgatsııa, gıdroenergetıka jáne ekologııa salalary arasyndaǵy balansty qamtamasyz etýdi dáıekti túrde qoldaıdy.

«Aımaqtaǵy jáne álemdegi sý sharýashylyǵynyń jaǵdaıy týraly kóńil kónshitpeıtin boljamdar jasalyp jatqanda, biz Shavkat Mıromonovıch ekeýmiz jaǵymsyz stsenarıılerdi boldyrmaý úshin batyl sharalar qabyldaý qajet degen ortaq pikirge keldik. Sý sharýashylyǵy máselesiniń asa mańyzdy ekenin eskere otyryp, biz kelissózder úderisin Premer-Mınıstrler deńgeıine kóterýimiz kerek. Sondaı-aq jańa tehnologııalar men tsıfrlyq sheshimderdi qoldaný salasyndaǵy ózara tıimdi yntymaqtastyqtyń múmkindikterin qarastyrdyq. Qazaqstan osy baǵyttarda tájirıbe almasýǵa jáne kooperatsııany damytýǵa daıyn ekenin bildirdi. Ózbek dostarymyzdy Qazaqstannyń ozyq ónimderin, sondaı-aq «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń keń múmkindikterin paıdalanýǵa shaqyramyz», – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Dástúr boıynsha mádenı-gýmanıtarlyq baılanystarǵa erekshe kóńil bólindi. Memleket basshysy Qazaqstannyń astanasynda uly aqyn Álisher Naýaıǵa eskertkish ornatý týraly sheshim qabyldaǵanyn jetkizdi. Taraptar eki eldiń zııaly qaýym ókilderiniń shyǵarmashylyq forýmyn turaqty túrde ótkizý týraly bastama kóterdi. Sonymen qatar ýnıversıtetaralyq yntymaqtastyqty jandandyrý jaıynda da aıtty. Qazaqstannyń aldyńǵy qatarly oqý oryndary Ózbekstanda óz fılıaldaryn ashýǵa múddeli. Bul jumystardy júıege keltirý úshin stýdentterge arnalǵan kvotalardy kóbeıtýdi kózdeıtin tıisti kelisim jasaý josparlanyp otyr. Qazaqstan Ahmet ıAssaýı stıpendııasy boıynsha ózbek stýdentterin Túrkistandaǵy halyqaralyq ýnıversıtetke qabyldaýǵa daıyn.

« Biz ózbek stýdentterin Qazaqstannyń joǵary oqý oryndaryna shaqyrýymyz kerek. Bul úshin arnaıy Ahmet ıAssaýı atyndaǵy stıpendııalar men granttar bólingen. Ózbek stýdentteri Qazaqstannyń joǵary oqý oryndarynda oqýǵa qyzyǵýshylyq tanytady dep oılaımyn. Tıisinshe, qazaqstandyq stýdentterdiń de Ózbekstanǵa baryp bilim alýyna bolady. Qazaqtyń kórnekti zııaly qaýym ókilderiniń kezinde Tashkentte bilim alǵany tarıhtan belgili ekenin qurmetti Shavkat Mıromonovıchke jańa ǵana aıttym. Bálkim, osy ıgi dástúrdi qaıta jańǵyrtý kerek shyǵar, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.




Sapar aıasynda aımaqtyq jáne jahandyq kún tártibindegi máseleler talqylandy. Prezıdentter aımaqtaǵy turaqtylyq pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý máselesine, onyń ishinde Aýǵanstandaǵy jaǵdaıǵa basa mán berdi. Taraptar Ortalyq Azııanyń ornyqty damýyn qamtamasyz etý barlyq baýyrlas halyqtardyń túpki múddesine saı keletin ortaq ári qoljetimdi maqsat degen pikirge toqtady.

Memleket basshysy sóziniń sońyn Ózbekstan Prezıdenti Shavkat Mırzıeevtiń bul sapary eki el úshin de tabysty boldy dep túıindedi.


Joǵary qaraı