Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

Bolat Taıbekov: Shuǵyl medıtsınalyq kómek - 70% ólim jaǵdaıynyń aldyn alady

2021 jyldyń 15 qazan 2021 22:08

ALMATY. QazAqparat - Alǵashqy kómek kórsetý – tótenshe jaǵdaılar aıasynda adamǵa óte qajet. Qıyn jaǵdaıda saýatty is-qımylǵa kóshý týraly Ulttyq shuǵyl medıtsınany úılestirý ortalyǵy Oqytý-trenıngtik ortalyǵynyń basshysy Bolat Taıbekov Almaty óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmetiniń brıfınginde aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.

Bolat Taıbekovtyń aıtýynsha, ýaqytyly alǵashqy kómek kórsetý zardap shegýshiniń ómiri men densaýlyǵyn saqtaýda sheshýshi ról atqarýy múmkin.

«Kenetten qaıtys bolý jaǵdaılarynyń kópshiligi, ádette, medıtsınalyq mekemelerden tys jerlerde bolady. Oqıǵa bolǵan jerde shuǵyl medıtsınalyq kómek kórsetý, statıstıkaǵa sáıkes, ártúrli jaraqattardyń, tipti ólim jaǵdaılarynyń 70%-nyń aldyn alady», - dedi shuǵyl medıtsına ortalyǵynyń basshysy.

Normatıvter boıynsha jedel járdem shaqyrý ornyna shaqyrýdyń shuǵyl sanatyna baılanysty 10-30 mınýt ishinde kelýi tıis.

«Bul mınýttar zardap shekken adam úshin óte qaýipti bolýy jáne onyń denesinde qaıtalanbaıtyn ózgeristerdiń paıda bolýyna ákelýi múmkin. Sondyqtan jedel járdem kelgenge deıin zardap shegýshiniń ómirin saqtap qalý úshin qoldan kelgenniń bárin jasaý kerek», - dedi B. Taıbekov.

Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimetteri boıynsha, álemde kenetten bolatyn ólimniń jartysynan kóbi júrektiń ıshemııalyq aýrýy men ınsýlttan bolady. Eger zardap shekkenderge alǵashqy kómek ýaqtyly nemese durys kórsetilmese, onda alǵashqy mınýttarda aýyr zardap shekkenderdiń 20-25%-y, al bir saǵat ishinde taǵy 30%-y qaıtys bolady. Zamanaýı jabdyqtalǵan medıtsınalyq uıymnyń barlyq kúshi, eger ýaqyt joǵalsa, paıdasyz bolýy múmkin.




Aıta keterligi, zańnamaǵa sáıkes alǵashqy kómek medıtsınalyq kómeti zardap shegýshiniń qasyndaǵy kez kelgen adam kórsete alady. Azamattardyń keıbir sanattary úshin alǵashqy kómek-qyzmettik mindet. Olar – polıtseıler, áskerı qyzmetshiler, órt sóndirýshiler men dárigerler.

«Adam alǵashqy kómek kórsete almaǵan jaǵdaıda, onyń mindetine jedel medıtsınalyq kómekti, qyzmetkerleri alǵashqy kómek kórsetýge mindetti basqa da qutqarý qyzmetterin shaqyrý kiredi – mundaı habarlama da alǵashqy kómek sharalaryna qatysty», - dep atap ótti B. Taıbekov.

Ol almatylyqtardy 2017 jyldan beri tabysty jumys istep kele jatqan ulttyq shuǵyl medıtsınany úılestirý ortalyǵy bazasyndaǵy

Oqý-trenıngtik ortalyqta (OTO) alǵashqy kómek kórsetý boıynsha oqýǵa shaqyrdy.

«OTO – bul shuǵyl kómek kórsetýdiń halyqaralyq standarttary salasynda medıtsınalyq jáne medıtsınalyq emes qyzmetkerlerdi oqytý men biliktiligin arttyrýdyń ozyq ádisterin paıdalanatyn joǵary tehnologııalyq sımýlıatsııalyq ortalyq. Oqý úderisin uıymdastyrý úshin qajetti ımıtatsııalyq jáne trenajerlyq jabdyqtarmen jabdyqtalǵan dáristik aýdıtorııalar men oqý synyptary qarastyrylǵan», - dep habarlady B. Taıbekov.

Spıkerdiń aıtýynsha, alǵashqy kómek kórsete bilý-qarapaıym, biraq óte mańyzdy. Tótenshe jaǵdaıda ol bireýdiń ómirin qutqara alady. Sondyqtan ol birneshe negizgi ádistermen bólisti.

Alǵashqy kómekti sapaly jáne durys kórsetý úshin kelesi áreketter tizbegin saqtaý mańyzdy:

1. Oqıǵa ornyn baǵalaý jáne qaýipsizdikti qamtamasyz etý.

2. Zardap shegýshiniń jaǵdaıyn tez jáne durys baǵalaý.

3. Shuǵyl qyzmetterdi (103, 112) oqıǵa ornyna shaqyrý jáne bir mezgilde alǵashqy kómek kórsetý.

4. Qutqarýshylar kelgenge deıin zardap shegýshiniń jaǵdaıyn baqylaý.

5. Eger shuǵyl qyzmetterdi shaqyrý múmkin bolmasa, zardap shegýshini tasymaldaýǵa daıyndap, emdeý mekemesine óz betinshe jetkizý qajet.

Zardap shekken adamdy es-tússiz, biraq qalypty tynys alýmen shuǵyl qyzmetterdi shaqyrǵannan keıin búıir qalypqa aýystyrý qajet. Bul áreket aspıratsııaǵa baılanysty tynys alý joldaryna keri áser etpeıdi. Moıyn omyrtqasynyń jáne aıaq-qoldardyń synýyna kúdiktengen kezde zardap shegýshi búıir qalypqa aýystyrylmaıdy.


Avtor Dýman Arǵyngeldi
Basty sózder: Almaty, Qoǵam, Medıtsına,
Joǵary qaraı