Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

Áıelder kolonııasynda negizinen esirtki qylmysy jáne adam óltirgeni úshin otyr – jedel ýákil

2021 jyldyń 26 qarasha 2021 16:50

PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysy qylmystyq atqarý júıesi departamentiniń ES-164/6 mekemesinde 250-den astam áıel jazasyn ótep jatyr. Tártiptik bólimniń aǵa jedel ýákili Ásemhan Nurǵalıeva sottalǵandardyń rejımdik talaptardy jáne ishki tártipti saqtaýyn qamtamasyz etedi. QazAqparat tilshisi Ásemhan Qýanyshbekqyzyn áńgimege tartqan edi.

- Ásemhan Qýanyshbekqyzy, tártiptik bólimniń aǵa jedel ýákiliniń jumys mindetine ne kiredi?

Eń basty mindetimiz - mekemede tártipti qamtamasyz etý. Jazasyn óteýshiler bekitilgen tártipti saqtap, zańdy talaptardy oryndaýy, jazany óteý barysyna ne qaraıdy, ol: kún tártibi, ony mekeme basshysy bekitedi. Kún tártibine tańerteńgi turýdan bastap, uıqyǵa jatqanǵa deıingi ýaqyt kiredi. Uıqydan turý, jattyǵý, tańǵy as, úı-jaıdy tazalap, jınaý, sondaı-aq jazasyn óteýshiler sabaqqa barady, úıirmelerge, kitaphanaǵa barady, keshki saǵat 20.00-den keıin qyzyǵýshylyqtarymen aınalysýǵa múmkindik beremiz. Bul ýaqytta ádette sottalǵandar shaı ishedi, áńgime-dúken quryp, óz oqıǵalarymen bólisedi, biri úıine hat jazsa, endi biri taksofon arqyly týǵan-týystarymen sóılesedi. Ár jazasyn óteýshiniń aptasyna bir ret taksofondy paıdalanýǵa nemese Skype arqyly beınebaılanysqa shyǵýǵa quqy bar.


- Jumysyńyz qanshalyqty qaýipti?

Jumysymyz qaýipti dep aıta almaımyn, biraq, asqan jaýapkershilikti, únemi saq bolýdy talap etedi. Shydamdylyq pen qatty minez de bolýy kerek. Emotsııaǵa berilmeı, salqynqandylyq tanytqan jón. Bul qyzmet meniń minezime saı dep oılaımyn, óıtkeni men ońaılyqpen jylamaımyn, ııa qajet bolsa qoldaý kórsetemin, biraq jylap otyrý ol meniń janyma jat.


- Ózińiz jaıynda aıtsańyz, quqyq qorǵaý salasyn tańdaýyńyzǵa kim sebep boldy?

Men M.Jumabaev aýdany Hleborobnoe eldi mekeniniń týmasymyn. Jasym 25-te. Áke-sheshem sol aýylda turady, aǵam jáne ápkem bar, aǵaıyndy úsheýmiz. Aǵam Ýálıhan

mamandandyrylǵan kúzet qyzmeti basqarmasynda, ápkem de organda, órt sóndirý qyzmetinde jumys isteıdi. Anam orys, aǵylshyn tilderiniń muǵalimi, ákem – mehanızator. Petropavl qurylys-ekonomıkalyq kolledjin zańger mamandyǵy boıynsha bitirdim. Oqýǵa túspes buryn anam meniń qaı salaǵa ıkemim barlyǵyn túrli testermen kórdi. Quqyq qorǵaý salasyn tańdaýyma, osy jumysqa kelýime anamnyń aqyly sebep boldy. Ári pogon taǵý meniń bala kezden kele jatqan armanym bolatyn. 2017 jyly «Jastar tájirıbesi» baǵdarlamasy boıynsha bir jyl áıelder kolonııasynda tájirıbe jınadym. Jumys unady. Qujattarymdy jınap, mekemege ornalastym. Ata-anam qarsy bolǵan joq, kerisinshe, qoldaý kórsetti, sol úshin olarǵa rızamyn. Keıin Almatydaǵy ál Farabı atyndaǵy qazaq ulttyq ýnıversıtetin syrttaı támamdadym.


- Áıelder qandaı qylmystar úshin jazalaryn ótep jatyr?

Jazasyn óteýshilerdiń basym bóligi esirtki qylmysy jáne adam óltirgeni úshin otyr. Sondaı-aq, urlyq, alaıaqtyq úshin sottalǵandar kóp. Jalpy, statıstıka boıynsha, kolonııadaǵy ár besinshi áıel adam óltirgen. Máselen qazir 20 jyl otasqan kúıeýin óltirgen áıel jazasyn ótep jatyr. Ol otbasyndaǵy janjal kezinde kúıeýine pyshaq suǵyp alǵan. Er adam ony únemi qyzǵanyp, kún kórsetpepti. Qazir áıel istegen isi úshin ókinedi. Onyń bostandyqta anasy, balalary bar, olar únemi habarlasyp, kezdesýge kelip turady. Jalpy ár sottalǵannyń tártibine, jasaǵan qylmysyna qaraı týǵan-týystarymen kezdesý kestesi belgilenedi. Ádette jylyna 6 ret qysqa jáne 2 uzaq kezdesýge ruqsat bar. Jeńildetilgen jaǵdaıda jazasyn óteýshi 6 qysqa jáne sonsha uzaq kezdesýge ruqsat alady. Qysqa kezdesýler 2 saǵattyq, uzaq kezdesý eki táýlikke shaqtalǵan.


- Qylmyskerge aıaýshylyq bildirgen kezderińiz boldy ma?

Qylmyskerlerdi aıaǵan kezderim joq, biraq keı jaǵdaı erekshe kóńil bólýdi qajet etedi. Ár sottalǵan ol eń aldymen jeke adam, olardyń árqaısysynyń tilin taba bilý kerek. Olardy tártipke kóndirý úshin, biz myqty psıholog bola bilýimiz qajet.


- Mekemede sottalǵandardyń ashtyq jarııalaǵan kezderi boldy ma?

Men jumys istep jatqan kezeńde ashtyq jarııalaý faktileri bolǵan joq. Bul jaǵdaı kóbine mekemedegi kontıngentke baılanysty, bizde jazasyn óteýshilerdiń orta jasy 30 ben 50 aralyǵynda. Olar aqyl toqtatqan áıelder, sondyqtan mundaı qadamǵa barmaı, máseleni aqylmen sheshýge tyrysady.


- Bul jumys minez-qulqyńyzǵa áser etti me, jalpy sizderge qandaı talaptar qoıylady?

Bizge qoılatyn talaptardyń biri - emotsıonaldy turaqty, pedagogıkalyq, qarym-qatynas jasaý qabiletteri jaqsy jetilgen bolý. Kez kelgen ýaqytta kútpegen jaǵdaı týyndaýy múmkin, sondaıda tez, ári durys sheshim qabyldaı bilý de mańyzdy. Organda qyzmet etý, árıne, minez-qulyqtyń ózgerýine áser etedi. Qataıtady, keı jaǵdaılarǵa kózqarasyńdy ózgertedi. Qyzmetti baqylaýshydan bastadym, qazir tártiptik bólimde aǵa jedel ýákil bolyp jumys isteımin. Bul mekemedegi negizgi qyzmetterdiń biri. Jazasyn óteýshilerdiń tártibine, rejımniń oryndalýyna qaraıdy, jaýap beredi.


- Jumysyńyzdaǵy eń qıyny ne, osy salany tańdaǵanyńyzǵa ókingen kezińiz boldy ma?

Bizdiń jumystaǵy eń qıyny – adamdy taný. Ol úshin sottalǵandarmen jeke, aldyn alý áńgimelerin júrgizemiz. Maqsatymyz onyń oıyn, kóńil-kúıin bilý, jazasyn ári qaraı qalaı ótemek, jaǵdaıdy qabyldaı aldy ma. Biraq, barlyǵy birdeı aǵynan jarylyp, ishindegisin aıta qoımaıdy. Mine, osyndaıda psıhologııa qajet. Ári qaıta-qaıta júrgizilgen jumys nátıjesin bermeı qoımaıdy. Bul jumysqa kelgenime ókinbeımin, jasyrmaımyn, basynda qıyn boldy, biraq ýaqyt óte kele úırenesiń, jaýapkershilikti túsinesiń.


- Áńgimeńizge rahmet!



Joǵary qaraı