Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

Adam janynyń arashasy – medıtsına qyzmetkerleriniń kásibı merekesi

2021 jyldyń 20 maýsym 2021 07:15

NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin adam janynyń arashasy, aq halatty abzal jandardyń kásibı merekesi.

1998 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵymen bekitilgen bul mereke jyl saıyn maýsymnyń úshinshi jeksenbisinde atap ótiledi. Degenmen, bul merekeniń tarıhy tereńirek. Naqtyraq aıtsaq, Keńes zamanynda 1980 jyldyń 1 qazandaǵy Joǵarǵy keńes tóralqasynyń qaýlysymen medıtsına qyzmetkerleriniń kúni resmı bekitilgen. Keńes odaǵy ydyraǵannan keıin onyń quramyndaǵy kóptegen elder bul merekeden bas tartty. Degenmen, Belarýs, Armenııa, Moldova, Ýkraına, Reseıde bul kún áli de atalyp ótedi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.

Sońǵy eki jyl búkil álemdi sharpyǵan koronavırýs pandemııasy Jer shary turǵyndary úshin ońaı soǵyp turǵan joq. Ásirese, kúni-túni aýrýhanaǵa túsip jatqan naýqastastardyń janyn aman alyp qalý úshin pandemııa maıdanynyń aldyńǵy shebinde júrgen medıtsına qyzmetkerlerine aýyr tıip otyrǵany da belgili. Osy eki jyldyń ishinde qarapaıym el turǵyndarymen qatar densaýlyq saqtaý salasynda jumys isteıtin 10 myńǵa jýyq qyzmetker koronavırýs juqtyryp, onyń 200-den astamy kóz jumdy. Sonda da olar maıdannyń aldyńǵy shebin tastap ketpeı, jantalasa eńbek etýde. Búginde vırýstyń beti qaıtyp, jazylyp shyqqan naýqastar sanynyń arta túsýi de elimizdiń búkil medıtsına qoǵamdastyǵynyń erligi desek artyq aıtqandyq emes.

Memleket te qıyn-qystaý kezeńde medıtsına qyzmetkerlerin nazardan tys qaldyrǵan joq. Olardy áleýmettik-medıtsınalyq jaǵynan qamtamasyz etýge baryn saldy. Atap aıtqanda, ótken jyly medıtsına qyzmetkerleriniń jalaqysy 30 paıyzǵa artty, bıyl da 30 paıyzǵa ósip otyr. Aldaǵy jyldary da kóbeıip, elimizdiń ekonomıkasyndaǵy ortasha aılyqtan 2,5 esege joǵary bolady. Buǵan qosa, 2020 jyldyń naýryz aıynyń sońynda Tótenshe jaǵdaı rejımin qamtamasyz etý jónindegi memlekettik komıssııa epıdemııaǵa qarsy is-sharalarǵa atsalysqan medıtsına qyzmetkerlerine ústemaqy taǵaıyndady.

Naqty aıtar bolsaq, qaýiptiligi boıynsha birinshi top mamandarynyń jalaqysyna aıyna 850 myń teńge ústemaqy qosyldy. Ekinshi top – provızorlyq statsıonar men jedel járdem qyzmetteriniń dárigerleri, orta jáne kishi medıtsına qyzmetkerlerine ústemaqy aıyna 425 myń teńge boldy. Al úshinshi topqa kirgen karantındik statsıonar dárigerleri, orta jáne kishi medıtsına qyzmetkerleri, sanıtarlyq dárigerler, jedel járdem júrgizýshileri jáne taǵy basqalary aıyna 212 myń teńge ústemaqy alyp otyrdy.

Jalpy, koronavırýspen kúreske atsalysqan dárigerlerge tólenetin tek ústemaqy men saqtandyrý járdemaqylary úshin ótken jyly 180 mıllıard teńgege jýyq qarjy bólindi. Úkimet bıylǵy qazan aıyna deıin tólemaqy berýdi jalǵastyrý úshin osy maqsatqa qosymsha 71,5 mıllıard teńge bóletin bolady.

Qazaqstan Prezıdentiniń Jarlyǵymen «Halyq alǵysy» medali de bekitilip, pandemııaǵa qarsy kúreste alǵy shepte bolǵan kóptegen otandasymyz marapattaldy. Olardyń kópshiligi – densaýlyq saqtaý salasynyń qyzmetkerleri. Medıtsına qyzmetkerlerine mundaı kómek aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn tabady.

Kúni keshe pandemııamen kúrestegi medıtsına qyzmetkerleriniń janqııarlyq eńbegin máńgi este saqtaý maqsatynda elordanyń sol jaǵalaýynda, Almaty men Aqmeshit kósheleriniń qıylysyndaǵy jańa saıabaqtyń aýmaǵynda «Altyn júrek» eskertkishi ashyldy. Saltanatty is-sharaǵa Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev arnaıy qatysyp, jınalǵan medıtsına qyzmetkerleriniń aldynda sóz sóıledi. «Altyn júrek» eskertkishiniń ashylýy asa qaýipti indetpen betpe-bet kelgen otandastarymyzdyń yntymaǵy men birligin kórsetetinin atap ótti.

«Bul – jahandyq dertke qarsy kúresken otandastarymyzǵa degen el qurmetiniń belgisi. Sondaı-aq halyqtyń adal perzentterine ystyq yqylasynyń kórinisi. Eskertkish el basyna qıyndyq týǵan sátte qaharmandyq kórsetken jandardyń rýhyna taǵzym etý ornyna aınalady», – dedi Prezıdent.

Saltanatty is-shara barysynda Prezıdent medıtsına qyzmetkerleriniń qoǵamdaǵy mártebesin arttyrý úshin «Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen dárigeri» ataǵyn engizýdi usyndy. Ataqpen birge materıaldyq syıaqy da beriledi. Onyń kólemin Úkimet belgileıdi. Sonymen qatar Memleket basshysy orta deńgeıdegi medıtsına qyzmetkerlerine qoldaý kórsetý máselesine toqtalyp, olardyń densaýlyq saqtaý júıesiniń basty resýrsy jáne jumystyń negizgi bóligin atqaratyndyǵyn aıryqsha atap ótti.

«Bizge meıirgerlerdiń jańa býynyn qalyptastyrý qajet. Olar tek oryndaýshylar ǵana emes, kóp salaly emdeý tobynyń jaýapkershilik júktelgen teń quqyqty músheleri bolýy tıis. Osy oraıda olardyń kásibı daıyndyǵynyń deńgeıin birtindep kóterip, meıirgerlik isiniń mártebesin arttyrý qajet», – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy medıtsına qyzmetkerlerin tek qarjylaı yntalandyrýdyń jetkiliksiz ekenin, olardy quqyqtyq jáne áleýmettik turǵydan qorǵalýyn birtindep kúsheıtý qajettigin basa aıtty.

«Medıtsına qyzmetkerleriniń moraldyq jáne zańdyq jaýapkershiligi artyp keledi. Azamattar tarapynan qoıylatyn talap ta joǵary. Kóptegen maman qysymǵa shydamaı, kásibı turǵydan qajyp, densaýlyq saqtaý salasynan bas tartýda. Ókinishke qaraı, bul alańdatarlyq jaǵdaı. Atalǵan úrdis elimizde ǵana oryn alyp otyrǵan joq. Sondaı-aq búkil álemde bes mıllıonnan astam dáriger jetispeıdi. Osy oraıda medıtsına qyzmetkerleriniń quqyqtyq jáne áleýmettik turǵydan qorǵalýyn birtindep kúsheıtý qajet. Meniń tapsyrmam boıynsha jyl sońyna deıin medıtsına qyzmetkerleriniń kásibı jaýapkershiligin saqtandyrý júıesi iske qosylady», – dedi Memleket basshysy.

Búginde Qazaqstanda shamamen 260 myń medıtsına mamany, onyń ishinde 75 myńnan astam dáriger, 185 myń orta medıtsına qyzmetkeri eńbek etedi. Elimizde kún saıyn 2 myńnan astam ota jasalyp, bir myńnan astam sábı dúnıege keledi. Emhanalarda 420 myńnan astam adamǵa qyzmet kórsetiledi jáne 18 myńnan astam jedel járdem kómegi shaqyrylady.

Áriptesterin kásibı merekelerimen quttyqtaǵan QR Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Tsoıdyń atap ótýinshe, osy jyldardyń ishinde elimizdiń densaýlyq saqtaý salasy qarqyndy damyp, joǵary tehnologııalyq kómek kórsetý kólemi artyp keledi. Jańa perınataldy ortalyqtar salyndy, ınnovatsııalyq ázirlemeler engizilip jatyr. Sonyń arqasynda biraz ýaqyt buryn múmkin emes kóringen sırek kezdesetin kúrdeli aýrýlar sátti dıagnostıkadan ótip, emdelip jatyr.

«Sońǵy jyldary eki eń mańyzdy kórsetkishtiń jaqsarǵany baıqalady: ómir súrý uzaqtyǵy ulǵaıdy jáne bala týý kórsetkishi artty. Bul jetistikterdiń tasasynda, árıne, sizderdiń, óz isine jaýapkershilikpen qaraıtyn túrli mamandyq ıeleri – densaýlyq saqtaý qyzmetkerleriniń zor eńbegi jatyr», - dedi Alekseı Tsoı.

Sonymen qatar mınıstr qazaqstandyqtardyń densaýlyǵyn qorǵaýda baǵa jetpes úles qosqan barlyq medtsına qyzmetkerlerine shynaıy rızashylyǵyn bildiredi.

«Barlyq medıtsına qyzmetkerlerine qazaqstandyqtardyń densaýlyǵyn qorǵaýda teńdessiz úles qosqandary úshin shynaıy alǵysymdy jetkizgim keledi. Zulym ınfektsııa aıaýsyz janymyzdan erte alyp ketken áriptesterimizdi aza tutamyz. Árbir adam elimizdiń densaýlyq saqtaý júıesi úshin orny tolmas úlken qaza. Taǵy da bir márte shynaıy kóńil aıtýymdy qabyl alyńyzdar. Ómirden ozǵan dárigerler myńdaǵan patsıenttiń júreginde máńgi saqtalady. Sala ardagerlerine de rızashylyq bildirgim keledi. Sizderdiń tájirıbelerińiz dástúrdi saqtaýǵa kómektesedi jáne mamandardyń jańa býynyna úlgi bolady», - dedi ol.


Avtor Marlan Jıembaı
Basty sózder: Medıtsına, Qoǵam, Koronavırýs,
Joǵary qaraı