Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

21 shilde. QazAqparat kúntizbesi

2021 jyldyń 21 shilde 2021 07:00

NUR-SULTAN. QazAqparat - QazAqparat oqyrmandaryna 2021 jylǵy 21 shildege arnalǵan kúntizbesin usynady.

ESTE QALAR OQIǴALAR

1917 jyly Orynbor qalasynda I jalpyqazaq sezi ótip, onda qazaq ıntellıgentsııasynyń ókilderi «Alash» partııasyn qurý týraly sheshim shyǵardy.

1917 jyly 21-26 shilde aralyǵynda Orynborda tuńǵysh sez ótip, oǵan Aqmola, Semeı, Torǵaı, Oral, Jetisý, Syrdarııa, Ferǵana, oblystarynan jáne Bókeı ordasynan 20-dan astam ókilder qatysty. Sezge Hálel Dosmuhamedov tóraǵalyq etip, hatshylyǵyn Ahmet Baıtursynuly, Mirjaqyp Dýlatovtar atqardy.

Birinshi jalpyqazaq seziniń kún tártibine sol tarıhı kezendegi eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq jáne qoǵamdyq-saıası ómirine qatysty birqatar mańyzdy máseleler qoıyldy.

Onyń arasynda: 1. Memlekettik qurylys. 2. Qazaq avtonomııasy. 3. Jer máselesi. 4. Halyq mılıtsııasy. 5. Zemstvo. 6. Oqý máselesi. 7. Sot máselesi. 8. Din máselesi. 9. Áıel máselesi. 10. Búkilreseılik quryltaı jınalysy. 11. Búkilreseılik musylmandar keńesi. 12. Qazaq saıası partııasy. 13. Jetisý oqıǵasy. 14. Kıevte ótetin Búkilreseılik federalıster sıezine jáne Sankt-Peterbýrgtegi oqý komıssııasyna Qazaqtan ókil jiberý sharalary qaraldy.

1958 jyly Qazaq sımfonııalyq orkestri quryldy. Onyń negizi Qazaq radıosy sımfonııalyq orkestriniń bazasynda qalandy. Tuńǵysh bas dırıjeri ári jetekshisi Fýat Mansýrov boldy.

2005 jyly Soltústik Qazaqstan oblysynda qazaq-orys «Qaraqoǵa» biryńǵaı baqylaý-ótkizý orny ashyldy. «Qaraqoǵa» biryńǵaı baqylaý-ótkizý orny Reseı Federatsııasynyń shekarasynda ornalasqan, jalpy alyp jatqan aımaǵy 320 km.

Ol halyqaralyq kópjaqty ótkizý orny bolyp tabylady. Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy taýar almastyrýdy jáne saýda-ekonomıkalyq baılanysyn ári qaraı damytýǵa arnalǵan ótkizý orny «bir aıaldama» júıesi boıynsha jumys isteı otyryp, taýar almastyrý barysyn jeńildetedi.

2006 jyly «Qazposhta» AQ respýblıka ishilik poshtalyq aınalymǵa jańa marka shyǵardy. Jańa shyǵarylym tanymal geolog-ǵalym, Qazaqstandaǵy geomehanıkanyń negizin salýshy, QR UǴA múshesi, professor Aqjan Mashanıdiń 100 jyldyǵyna arnalǵan.

Ekinshi Arıstotel atanǵan Ábý Nasyr ál-Farabıdiń ǵylymı murasyn zertteýge barlyq sanaly ǵumyryn arnaǵan ol - geologııa jáne ken isteri boıynsha jaryq kórgen birqatar oqý quraldarynyń avtory. 4 boıaýly ofsettik tásilmen basylǵan marka 50 myń dana taralymmen shyqqan.

2007 jyly Á.Marǵulan atyndaǵy arheologııa ınstıtýtynyń bir top qyzmetkeri Tarazdaǵy qazba jumystary kezinde, qala ortasynda ornalasqan Qarahan kesenesiniń mańynan meshit qaldyqtaryn tapty.

Meshittiń qurylysyna qaraǵanda 14 ǵasyrda salynǵanǵa uqsaıdy, sol kezde qurylysqa kirpish shıkizatyn qoldanǵan. Sońǵy ıslamnyń meshitteri terrakota kirpishterinen kóterilgen.

Bul ǵımarattyń saqtalyp qalǵan bóligi - irgesi, ishki atrıbýtıkasy - osy jerde meshit bolǵanyn dáleldeıdi, endi ıslam dininiń bizdiń elimizde qaı ýaqytta paıda bolǵanyn aıtýǵa bolady.

Bul meshit buryn salynǵan nestorıan nemese manıheı hramnyń irgesinde turǵyzylǵan.

2010 jyly Óskemende úılerdi syrlaý kezinde jergilikti ónertapqysh Alekseı Bashkırtsevtiń nanotehnologııasy qoldanyla bastady. Ol «qatty ýaqtaý» tehnologııasyn oılap taýyp, ony tsemıanka dep atady. Bul – áktas pen untaqtalǵan kúıiktastan quralǵan sý ótkizbeıtin qurylys eritindisi.

2011 jyly Nur-Sultan qalamańy aımaǵyna 81 eldi meken qosyldy.

2014 jyly Astanada Qazaq bas sáýlet-qurylys akademııasynyń stýdenti Sabyrjan Alymjanovtyń jumysy úlken tennısten QR Prezıdenti Kýbogin ázirleý baıqaýynda jeńimpaz atandy.

Trofeıde qyrannyń qanattary men kúndi beınelengen, ol qazaq halqynyń jáne tennıs sportynyń sımvoldaryn biriktiredi.

Ony chehııalyq Lasvit kompanııasynyń ustalary qoldan jasaǵan. Almatylyq stýdenttiń jobasy boıynsha jyltyr tastan jáne hrýstaldan jasalǵan kýbok Astana qalasynda ótken úlken tennısten halyqaralyq «Prezıdent Kýbogi - 2014» týrnıriniń jeńimpazyna berildi.

2015 jyly Shymkentte «Kúmis qylysh» atty kompıýterlik anımatsııa, kıno ádisteri qoldanylǵan tuńǵysh mýltfılm jaryqqa shyqty.

2018 jyly Úndistannyń Nıý-Delı qalasynda Azııanyń grek-rım, erkin jáne áıelder kúresinen jastar chempıonaty aıaqtaldy.

Onda sportshy Irına Kýznetsova altyn medal jeńip aldy. Irına Kýznetsova – QR Qorǵanys mınıstrligi Armııasynyń ortalyq sport klýbynyń sportshysy. Kýznetsova 62 kelige deıingi salmaqta óner kórsetti.


Basty sózder: Kúntizbe,
Joǵary qaraı