Aýa raıy
Nýr-Sýltan +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 449.85
EUR 485.43
RUB 5.71
CNY 70.69

2023 jyldan bastap úı janýarlary mindetti túrde esepke alynady

2021 jyldyń 24 jeltoqsan 2021 12:02

NUR-SULTAN. QazAqparat – Qoǵam damýy joǵary deńgeıiniń kórinisi -janýarlarǵa adamgershilikpen qaraý. Mundaı tujyrym janýarlarǵa qatygezdik jasaýǵa tyıym salatyn halyqaralyq normalarda naqty bekitilgen. Elimizde de adam men janýarlardyń qarym-qatynasyna qatysty máseleler birqatar zańnamalyq aktimen retteledi. Biraq, QR Bas prokýratýrasy Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý komıtetiniń derekterine qaraǵanda osy jyldyń 9 aıynda janýarlarǵa qatygezdik jasaýǵa baılanysty 50 quqyq buzýshylyq is tirkelgen. ıAǵnı ótken jyldyń dál osyndaı kezeńimen salystyrǵanda quqyq buzýshylyq 13,6 paıyzǵa artyp otyr. Aldaǵy ýaqytta dál osyndaı keleńsizdikterdi joıý úshin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ótken jyly Qazaqstan halqyna Joldaýynda Úkimetke janýarlarǵa jaýapkershilikpen qaraýǵa baǵyttalǵan arnaýly zań ázirleýdi tapsyrǵan edi. Kúni keshe Senat sol qujatty qabyldady.

2023 jyldan úı janýarlary mindetti túrde esepke alynady

Sonymen jańa Zańmen barlyq buqaralyq aqparat quraldarynda janýarlarǵa qatygezdikpen qaraýdy nasıhattaýǵa jáne osyndaı nasıhattyń kez kelgen nysandaryna tyıym salý engizildi. Janýarlardyń ıelerine kútip ustaý, esepke alý, tasymaldaý, ósirý jónindegi mindetter belgilendi. 2023 jylǵy 1 qyrkúıekten bastap janýar ıesiniń esebinen esepke alý buıymdaryn paıdalana otyryp, úı janýarlaryn mindetti esepke alý bekitildi. Bul rette úı janýarlarynyń ıeleri halyqtyń áleýmettik osal toptaryna jatatyn jaǵdaıda, esepke alýdy bıýdjet qarajaty esebinen júzege asyrylady.

Al qańǵybas úı janýarlaryn vaktsınatsııalaý men sterıldeýdi júzege asyrý memlekettik bıýdjet qarajatynan jasalady. Jergilikti atqarýshy organdarǵa janýarlarǵa arnalǵan jeke panajaılardy qosa qarjylandyrý quqyǵy usynylady. Janýarlardy jansyzdandyrýǵa olardyń azap shegýin toqtatý jáne halyqtyń ómiri men densaýlyǵyna tóngen qaterdi joıý maqsatynda ǵana jol beriledi.

Ulttyq sport túrleri boıynsha sporttyq is-sharalarǵa qatysý úshin janýarlardy paıdalaný dene shynyqtyrý jáne sport salasyndaǵy zańnamaǵa sáıkes júzege asyrylady.

Zańda Zooqorǵaýshylardyń jyljymaly haıýanattar baǵy, kontaktili zoopark, jyljymaly okeanarıýmdar, delfınarııler men janýarlardyń jyljymaly kórmelerin qurýǵa jáne olardyń qyzmetine tyıym salý týraly usynystary da eskerildi. Bul norma atalǵan uıymdardyń menshik ıelerine bıznesti taratý nemese qaıta uıymdastyrý jónindegi is-sharalardy ótkizý úshin ýaqyt berý maqsatynda keıinge qaldyrylady. Atap aıtqanda osy tyıym salýlar 2025 jyldan bastap, al delfınarııler úshin 2029 jyldan bastap qoldanysqa eniziledi.


Qylmystyq jaza túrleri

«Janýarlarǵa jaýapkershilikpen qaraý týraly» Zańnyń negizgi erejelerin iske asyrý úshin qoldanystaǵy zańnamalyq aktilerge ózgerister men tolyqtyrýlar engiziledi. Atap aıtqanda, QR Qylmystyq kodekste 316-bap 3 bólikke bólingen:

1) janýardyń mertigýine ákep soqqan janýarlarǵa qatygezdikpen qaraǵany úshin (sanktsııalar sol kúıinde qalady – 120 aılyq eseptik kórsetkish jáne 30 táýlik qamaýǵa alý);

2) janýardyń ólimine ákep soqqan qatygezdikpen qaraý (aıyppul 200 aılyq eseptik kórsetkishke deıin nemese 583 400 teńgege deıin ulǵaıtyldy jáne 50 kún bas bostandyǵynan shekteledi);

3) eger osy jáne basqa da is-áreket birneshe ret nemese adamdar tobymen sóz baılasý arqyly, jas balalardyń qatysýymen nemese birneshe janýarlarǵa qatysty jasalsa (1000 aılyq eseptik kórsetkish nemese 2,9 mıllıon teńge aıyppul salynady jáne bir jylǵa deıin bas bostandyǵynan shekteledi).

Sondaı-aq, osy baptan janýarlarǵa «buzaqylyq nıetpen» qatal qaraý belgisi alynyp tastaldy.

«Jergilikti memlekettik basqarý jáne ózin-ózi basqarý týraly» Zańda oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń, astananyń máslıhattarynyń janýarlardy serýendetý, aýlaý, ýaqytsha ustaý jáne jansyzdandyrý qaǵıdalaryn bekitý jónindegi quzyreti keńeıtildi.

«Veterınarııa týraly» Zańda jergilikti atqarýshy organdardyń qańǵybas janýarlardyń sanyn retteýdi uıymdastyrý bóliginde quzyreti arttyryldy.


Ákimshilik jaza túrleri

«Janýarlarǵa jaýapkershilikpen qaraý týraly» Zańmen qalyptasqan ıdeologııany iske asyrý, onyń ishinde janýarlarǵa qatygezdikpen qaraǵany úshin aldyn alý jáne obektıvti jazalaýdy júzege asyrý maqsatynda quqyq buzýshylyqtyń jańa quramy engiziledi. Naqtyraq aıtar bolsaq, Ákimshilik quqyq buzýshylyq kodeksiniń 407-1-babymen janýarlarǵa qatygezdikpen qaraý úshin jeke tulǵalarǵa - 5, laýazymdy tulǵalarǵa 10 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde aıyppul salynady. Buzýshylyq qaıtalanatyn jaǵdaıda jeke tulǵalarǵa - 20, al laýazymdy tulǵalarǵa 40 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde aıyppul qarastyrylǵan.

Sonymen qatar Ákimshilik quqyq buzýshylyq kodeksiniń 407-2-baby. Qazaqstan Respýblıkasynyń janýarlarǵa jaýapkershilikpen qaraý salasyndaǵy zańnamasy boıynsha:

1) janýarlardy aýlaý, ýaqytsha ustaý jáne jansyzdandyrý;

2) úı janýarlaryn esepke alý;

3) janýarlardy zoologııalyq pıtomnıkterde, janýarlar panalarynda, zoologııalyq qonaq úılerde, janýarlardy ýaqytsha ustaý ortalyqtarynda, janýarlardy saýyqtyrý ortalyqtarynda ustaý;

4) úı janýarlaryn ustaý jáne serýendeý;

5) janýarlardy tasymaldaýǵa qoıylatyn talaptardy buzǵan jaǵdaıda jeke tulǵalarǵa - 10, laýazymdy tulǵalarǵa - 20, zańdy tulǵalarǵa 30 aılyq eseptik kórsetkish aıyppul salynady. Buzýshylyq qaıtalanatyn jaǵdaıda aıyppul kólemi eki esege artady.


Joǵary qaraı