Awa rayı
Nur-Sultan 22 °S
Almatı 28 °S
valyuta bağamı
USD 384.05
EUR 432.79
RUB 5.96
CNY 55.46

Teñіz tübіndegі patşalıq: Kaspïydіñ tuñğïığında 80-ge tarta keme jatır

2019 jıldıñ 21 mamır 2019 14:04 872

ALMATI. QazAqparat - Almatıda Kaspïy teñіzі aymağına qarastı sw tübіndegі muralardı qorğaw boyınşa alğaşqı aymaqtıq otırıs ötіp jatır, dep xabarlaydı QazAqparat tіlşіsі.

Sw tübіndegі qundılıqtar men muralardı kommercïyalıq maqsatta paydalanw, arxeologïyalıq artefaktіlerdі etïkadan tıs qalıpqa keltіrwge tırısw, olardı zañsız satw ürdіsterі älemde burınnan bar. Bіr qïını, sw tübіndegі tarïxï muralardı іzdewşіler payda tabw jolında muxït tügіlі teñіzder men kölderdі, özenderdі şarlap ketken bolatın. Osı bassızdıqtı toqtatw maqsatında 2001 jılı UNESCO sw tübіndegі muralardı qorğaw boyınşa konvencïya qabıldağan edі.

UNESCO-nıñ mälіmetіne süyensek, älemdegі muxïttar men teñіzderde swğa batıp ketken 3 mïllïonğa jwıq kemenіñ qaldıqtarı jatır. Bіr ğana Jerorta teñіzіnіñ jağalawında sw astında qalğan 150-ge tarta qalanıñ ornı tabılğan. Osı muralardıñ joyılıp ketw qawpі bar.

«Kaspïy teñіzі - Jer şarındağı іrі sw qoymalarınıñ bіrі. Qolda bar derekke süyensek, teñіzde 80-ge tarta swğa batqan kemenіñ, metall qurılımınıñ qaldıqtarı bar. Alayda Kaspïy teñіzіn arxeologïyalıq zerttew men aymaqtı zerdelew jüyesі sonşalıqtı jolğa qoyılmağan», - deydі Sw tübіndegі muralardı qorğaw boyınşa konvencïya mamanı Çïxïro Nïşïkaeva.

null 

Sonımen qatar, atalmış otırıs Kaspïymen şektesіp jatqan elderdіñ ökіlderіne sw tübіndegі muralardı qorğaw mäselelerіmen tanıswğa mümkіndіk beredі.

Danïyadan kelgen xalıqaralıq sarapşı Afïna Trakadas Kopengagen qalasında ornalasqan koroldіk teñіz mwzeyіnde eñbek etedі. Ol teñіzderdegі arxeologïyalıq nısandardı qorğaw qajettіgі twralı aytıp berdі.

«Teñіz tübіnde arxeologïyalıq muralar mol. Menіñ eseptewіmşe, ol muralardıñ sanı 20 mıñnan asadı. Olardıñ bärіn zerttep, saqtap qalw kerek. Bіz jer betіnde joq materïaldı sw tübіnen tabwımız mümkіn. Sw tübіndegі muralardı qorğaw da - mädenïettіñ bіr nışanı. Onıñ ekonomïkalıq paydası da zor. Sw astındağı älem - añızdar men äpsanalarğa tolı. Onıñ bärіn köterіp, zerttewіmіz kerek», - deydі ol.

null 

Otırısqa Kaspïy teñіzіnіñ sw astındağı muralarına jawaptı memlekettіk organdardıñ ökіlderі men xalıqaralıq sarapşılar, UNESCO Ulttıq komïssïyasınıñ ökіlderі men mädenï muralardı saqtaw boyınşa mamandar qatıstı. Äzerbayjan, Resey, Armenïya, Gürjіstan, Qırğız Respwblïkası, Täjіkstan elderіnen sarapşılar kelіp otır.

 

 

 

Joğarı qaray