Awa rayı
Nur-Sultan 16 °S
Almatı 16 °S
valyuta bağamı
USD 379.59
EUR 429.43
RUB 5.91
CNY 56.58

Qızılordalıq qarïya kïіz üy men onıñ jabdıqtarın jastarğa därіptep jür

2019 jıldıñ 23 nawrız 2019 15:44 379

QIZILORDA. QazAqparat - Qızılorda qalasına qarastı Belköl kentіnde turatın Märzïya Qulmışova qazaq xalqınıñ asıl qazınası - kïіz üy men onıñ jabdıqtarın jas urpaqqa därіptep keledі, dep xabarlaydı QazAqparat tіlşіsі.

Bügіnde qazınalı qarïya kïіz üylerdі saqtap, atadan qalğan qundılıqtıñ qadіrіn arttırıp jür. Sonday-aq, ol kïіz üydіñ jabdıqtarı men jasawın äzіrlewmen aynalısıp keledі. Olardıñ barlığın özіnіñ qolımen jasap şığaradı. Keybіrіn tіgetіn bolsa, bіrіn kesteleydі, toqïdı. Barlığın san alwan oyu-örnekpen kömkere tüsedі. Közdіñ jawın alatın köptegen buyımdardı körgende janıñız jadıray tüsedі.

«Otbasımızdıñ özbek elіnen twğan topıraqqa kelgenіne bïıl 16 jılğa jwıqtadı. Ol jaqta da kïіz üy men onıñ jabdıqtarın jasawmen aynalısatın edіk.  Sol käsіpten qol üzbewdі jön kördіk.  Elge keler tusta özіmіzben bіrge segіz qanat boz üydі ala keldіk.  Waqıtında bіz onı qısı-jazı tutınıp, jaylı turaq retіnde paydalandıq. Bul jaqqa kelgennen keyіn de onı qurıp, іşіne barlıq jabdıqtardı qoyıp jürdіm. Jergіlіktі turğındar tarapınan oğan qızığwşılıq bіldіrgen azamattar az bolğan joq. Onı jalğa berwmen aynalısa bastadım. Kïіz üydіñ jasawın tіgwdі qolğa aldım. Osılayşa, bul іstі käsіp közіne aynaldıra bastadıq. Olardıñ sanın da arttırdıq. Bügіngі künі jetі jäne on qanattı kïіz üyler bar. Osı bіr ulttıq önerge qızıqsañ ol erіksіz özіne bawray tüsedі», - dedі Märzïya Qulmışova.

Ulttıq önerdі örnektep jürgen qarïya kïіz üydіñ barlıq jasawın tügel özі tіgіp şıqqan. Ol qoşqarmüyіzdі tekemetten bastap, şañıraqqa üş jerden baylanıp, keregege asılatın jelbaw, wıq pen keregenіñ tüyіsken jerіn sırtınan bastırıp tağatın, örnektі jalpaq qur - basqur, üzіktіñ ekі jïegіnen ekі nemese üş jerden ayqastıra tartıp keregege baylaytın jalpaq terme baw - üzіkbawdı jasap şığardı. Oğan qosa keregenіñ іrgesіnen wıqtıñ ortasına deyіngі jerdі, üzіk kerege basınan şañıraq şeñberіne deyіngі aralıqtı jawıp turatın - twırlıq sındı qoldıñ іsmerlіgі men asqan şıdamdılıqtı qajet etetіn qolöner twındılarınıñ barlığın toqıma jіppen kestelep şıqqan. Olardıñ ärbіrі oyu-örnektep äspettelіp öte şeber jasalğan.

«Kïіz üy tek qazaq xalqında ğana emes, tübі bіr türkі xalqına ortaq dünï esebіnde bağalanadı.  Bayqap qarağan adamğa qazaq, qırğız jäne moñğol xalıqtarı kïіz üylerіnіñ erekşelіkterі ayqın añğarılıp turadı. Bіzdіñ kïіz üyler eñselі bolıp keledі. Al moñğol kïіz üylerі jatağan beynesіmen közge tüsedі. Rasında, bіzdіñ kïіz üydіñ qurılımdıq erekşelіgіne nazar awdarsañ, jïnaqılığı men ıñğaylılığı öz aldına, säwlettіk sırt pіşіnі erekşe sulwlığımen daralanıp turadı. Al köşі-qonğa layıqtalıp jasalğan ol, jığıp-jïğanda jalğız-aq tüyege jük bolğan», - dedі qolöner şeberі.

Tağı bіr ayta keterlіgі, tört burıştı bölmege qarağanda munda awa tazarwı 5-6 ese tezіrek boladı. Onı ğalımdar zamanawï arxïtektwradağı ğılımï jetіstіkterіmen däleldegen. Oğan qosa, qazaq burınnan ağaş üyіnde terі, ağaş, jün, maqta sındı tabïğï önіmderdі tutınğan.  Sondıqtan onda adam densawlığına zïyandı zattar joq.

Ayta keteyіk, bügіngі künі elіmіzde kïіz üy jasaytın şeberler joqtıñ qası.

 

 

 

Avtor: Ädіljan Ümbet
Bastı sözder: Qızılorda oblısı, Aymaq, Qoğam,
Joğarı qaray