Awa rayı
Nur-Sultan 14 °S
Almatı 15 °S
valyuta bağamı
USD 379.36
EUR 424.47
RUB 5.88
CNY 54.95

QR Prezïdentіnіñ alğaşqı memlekettіk saparınan qanday qorıtındı jasawğa boladı - sarapşı pіkіrі

2019 jıldıñ 21 säwіr 2019 08:40 865

NUR-SULTAN. QazAqparat - Ötken aptada QR Prezïdentі Qasım-Jomart Toqaev eñ alğaşqı memlekettіk saparın Özbekstannan bastadı. Bul kezdeysoq emes. Nur-Sultan men Taşkenttіñ özara baylanısı soñğı ekі jılda jaña deñgeyge köterіldі.

Qasım-Jomart Toqaevtıñ saparı barısında Özbekstandağı Qazaqstan jılınıñ resmï türde aşılwı jäne ötken jılı ğana qazaqstandıqtardıñ Özbekstan jılın toylawı bul sözіmіzge dälel.

Osı turğıda Qazaqstan Prezïdentіnіñ alğaşqı memlekettіk saparın saraptap körelіk. Eñ aldımen, Q.Toqaevtıñ saparınıñ mañızdılığına toqtalsaq. Qasım-Jomart Kemelulı körşі el prezïdentі Şavkat Mïrzïёevtіñ jeke şaqırwımen barğanın da ayta ketw kerek. Jaña Prezïdenttіñ alğaşqı saparı Memlekettіñ sırtqı sayasattağı basımdığınıñ barometrіndey dese de boladı. Qasım-Jomart Kemelulınıñ Mäskewden soñ, Taşkentke sapar şegwі köp vektorlı sayasat ustanatın Qazaqstannıñ Ortalıq Azïya ïntegracïyasına erekşe män berіp otırğandığınıñ dälelі sekіldі. Sapar barısında, Tayaw Şığıs pen Awğanstan, aymaqtağı özektі mäseleler men sw-energetïkası jäne sawda-ekonomïkalıq salalardı damıtw twralı söz qozğaldı. Sonday-aq, Ortalıq Azïya elderі köşbasşılarınıñ ІІ sammïtіn ötkіzw mäselesі de qozğaldı.

Ayta ketetіn jayt, bіrіnşі sammït 2018 jıldıñ nawrız ayında Nur-Sultan qalasında  ötken edі. Däl osı kezdesw barısında qos el basşısı Qazaqstannıñ 2017-2018 jıldarı BUU Qawіpsіzdіk keñesіnіñ turaqtı emes müşesі retіnde, Ortalıq Azïya elderіnіñ özektі mäselelerіn xalıqaralıq arenada layıqtı türde kötergenіne joğarı bağa berdі.

Degenmen, Özbekstan men Qazaqstan arasındağı özara qarım-qatınastıñ munday deñgeyge köterіlwіnіñ sırı - QR Tuñğış Prezïdentі - Elbası Nursultan Nazarbaev pen körşі el basşısı Şavkat Mïrzïёevtіñ eñbegіnіñ nätïjesі ekenіn de esten şığarmağan jön. Şavkat Meromanulı Qazaqstannıñ Tuñğış Prezïdentі Nursultan Äbіşulımen bіrneşe ret kezdestі. Munı Ortalıq Azïya öñіrіn jіtі zerttep jürgen sarapşılar men BAQ ökіlderі jarısa jazdı.

Ekіnşіden, ekі el arasındağı mädenï-gwmanïtarlıq baylanısqa toqtala ketsek. Osı sapar barısında Uza.uz aqparat agenttіgіnіñ qazaq tіlіnde aqparat taratwdı bastağanı belgіlі boldı. Özbekstanda TMD boyınşa eñ köp avtoxtondı qazaq dïasporası şoğırlanğan.

ÖR statïstïkalıq mälіmetіne süyensek, bul eldegі qazaqtar şamamen 1 mln adamdı quraydı. Özbek elіnde 442 qazaq-özbek, 192 taza qazaq mektebі bar. Keybіr JOO-da «qazaq tіlі men ädebïetі» bakalavrı därejesі boyınşa bіlіm berіledі. Eñ qızığı - Özbekstan Jazwşılar Odağınıñ quramında qazaq ädebïetі boyınşa keñes jumıs іsteydі. Özbekstandağı qazaq dïasporası jayındağı derektі fïlmnіñ avtorı retіnde körşі eldegі qandastardıñ bay ädebï murası bar ekenіne köz jetkіzdіk.

Endі ekі eldіñ ekonomïkalıq baylanıstarına toqtalsaq. Prezïdent saparınıñ nätïjesіnde 2020 jıldıñ soñına deyіn özara tawar aynalımın 5 mlrd dollarğa jetkіzw josparlanğan. Qazaqstan Özbekstannıñ jalpı tawar aynalımındağı ülesі 8,9 payızğa jetіp, Qıtay men Reseyden keyіngі üşіnşі orınğa jayğasqan.

2018 jıldıñ qorıtındısı boyınşa ekі el arasındağı tawar aynalımı 2,5 mlrd dollarğa jetіp, 25,3 payızğa ösken. Onıñ іşіnde 844,3 mln özbek tawarınıñ ïmportı bolsa, 1,6 mlrd dolları qazaqstandıq eksporttı qurağan.

2017-2018 jıldarı şekara boyındağı öñіrlerdegі özara ärіptestіktі damıtw boyınşa 11 oblıstıq deñgeydegі delegacïya uyımdastırılğan.

Sawda-ekonomïkalıq baylanıstardı nığaytw üşіn Türkіstan oblısı äkіmdіgіnіñ Xalıqaralıq sawda-ekonomïkalıq ärіptestіk ortalığınıñ jumısı qolğa alınıp, şekara boyındağı sawdanı jaqsartıp, qazaq-özbek şekarasındağı transporttıq-tranzïttіk ïnfraqurılımdı «Soltüstіk-Oñtüstіk» Ortalıq Azïya transporttıq korïdorı ayasında jañartw josparlanıp otır.

Qarapayım xalıq üşіn tağı bіr jağımdı jañalıq bar.  «Allyur Kompanïyalar Tobı» AQ men «Djeneral Motors Özbekstan» AQ arasındağı kelіsіm nätïjesіnde Qostanayda GM Uzbekistan jeñіl kölіkterі serïyasımen «Ravon» avtokölіgі şığarıladı. Qazaqstandıq tutınwşılar üşіn qoljetіmdі ärі arzan bağadağı, joğarı sapadağı «Ravon» kölіgі taptırmas mümkіndіk bolmaq. Bolaşaqta awıl şarwaşılığı men kommwnaldıq texnïkağa qatıstı qural-jabdıqtardı şığarw qolğa alınbaq.

Prezïdent Q.Toqaevtıñ memlekettіk saparı barısında, ekі eldіñ Ükіmetaralıq komïssïyasınıñ statwsın köterwge jäne Ükіmet basşıları deñgeyіnde teñ Törağanı tağayındawğa wağdalastı. Ükіmetaralıq komïssïya - ekі el  arasındağı baylanıstar mäselesіnde taptırmas alañ. Komïssïyanıñ soñğı otırısı 2018 jıldıñ 12-14 nawrızında Astana qalasında ötken bolatın, kelesі kezdesw Taşkent qalasında ötwі tïіs.


Oljas BERKІNBAEV
sayasattanwşı, sırtqı sayasat jäne ekonomïkalıq zerttewler ïnstïtwtınıñ jetekşіsі

 

 

 

 

 

Joğarı qaray