Aýa raıy
Astana 24 °S
Almaty 34 °S
valıýta baǵamy
USD 383.98
EUR 430.63
RUB 6.11
CNY 55.83

Bul saılaý burynǵydan ózgerek - Kamal Álpeıisova

2019 jyldyń 25 mamyr 2019 14:35 1369

NUR-SULTAN. QazAqparat - Bul saılaý burynǵy saılaýlardan ózgerek. Іlespe aýdarmashy, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi Kamal Álpeıisova osylaı deıdi.

«Shákárim babamyzdyń «Bul án burynǵy ánnen ózgerek...» dep bastalatyn tereń fılosofııalyq óleńi bar. Oılap otyrsam, kez kelgen qoǵamda, sol qoǵamda turatyn kez kelgen adamnyń basynda burynǵy jaǵdaıdan ózgerek jaılar bolady eken. Alysqa barmaı-aq, keńestik keńistikten shyqqan memleketterdi mysalǵa alsaq, olardyń ózara ıyqtasa damyǵan uqsas tirliginde Qazaqstandy ózgeshelendirgen jaılar jetkilikti. Solardyń eń bastysy - el astanasyn memlekettiń geografııalyq ortalyǵyna kóshirýi. Óz kezeginde bul - meniń ilespe aýdarmashylyq kásibı ómirimde basqa jıyndardan el tarıhy turǵysynan alǵanda ózgerek jıynda aýdarma jasaýyma sebepshi boldy. 1997 jyly 14 jeltoqsanda Keńes ıÝsýpov aǵa ekeýmiz úsh memlekettiń: Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Ózbekstan respýblıkalarynyń sol kezdegi prezıdentteri qatysqan, Aqmola qalasyn Qazaqstan Respýblıkasynyń astanasy dep jarııalaýǵa arnalǵan  saltanatty jıynda ilespe aýdarma jasadyq», - dep eske alady Kamal Álpeıisova.

Keıinnen de osyndaı ózgerek sıpaty bar birneshe jıyn bolǵan. Solardyń biri - TMD, Azııa, musylman jáne túrki tildi álemde eýrazııa keńistigindegi asa bedeldi uıym - OBSE - Eýrazııadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń Astana sammıti. Kamal Álpeıisova osy jıynda da jumys istedi.

«Bul - Soltústik Atlantıka men eýrazııalyq keńistikti biriktiretin biregeı dıalog alańy dep tanylyp, qyzmeti daý-janjaldardyń aldyn alý, damý daǵdarysyna ushyraǵan óńirlerdi qalpyna keltirý, saılaý naýqanyn júrgizý, ekologııalyq qaýipsizdik sııaqty asa mańyzdy máselelerdi retteýge baǵyttalǵan birden-bir bedeldi uıymnyń 11 jyl boıǵy úzilisten keıingi tarıhı jıyny edi. Buryn kórshiles memleketter prezıdentteriniń sózderin ilese aýdardym dep qýanyp júrsem, endi Eýropa men Azııanyń memleket jáne úkimet basshylarynyń, saıası kóshbasshylarynyń sózin aýdarý senimine ıe boldym. Sonda bir baıqaǵanym, elimiz atynan minbege kóterilgen tulǵalardyń birqatary basym kópshilikke túsinikti - aǵylshyn tilinde erkin sóılegeni. Muny bizben pikirleskende basqa elderden kelgen BAQ ókilderi de atap kórsetkende ishteı maqtanysh sezimi paıda boldy.

«Qansha til bilseń, sonsha ese baısyń» deıdi ǵoı... Sondaı baılyqtyń keremet kórinisine bizdiń eldi basqalardan ózgeshelendirgen taǵy bir jıyn Álemdik jáne dástúrli din lıderleriniń sezinde kýá boldyq. Ol Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń dinı ekstremızmniń aldyn alýǵa, álem halqynyń beıbit jáne laıyqty ómir súrýi jolynda yntymaqtastyq, birlik ıdeıalaryn taratý, órkenıet qundylyqtaryn saqtaý úshin dinı kóshbasshylardyń bedelderi men áleýetterin tartýǵa úndegen bastamasynan týyndaǵan bolatyn», - deıdi ilespe aýdarmashy.

Aıta keteıik, Eýropa, Azııa, Afrıka men Taıaý Shyǵys elderinen ıslam, hrıstıan, býddızm, ıýdaızm, basqa da konfessııalardyń ókilderi qatysqan I sezde ilespe aýdarma jasaýǵa BUU-nyń mamandary tartyldy. Sol aýdarmashylardy tań qaldyryp, moderator, Sezd Hatshylyǵynyń basshysy Qasym-Jomart Toqaev sezdi 5 tilde júrgizip otyrǵan.

«Qasym-Jomart Kemelulynyń jalpy jıyndy qazaq tilinde júrgizip, Anglııa shirkeýiniń ókili Nıkolas Beıns - Epıskop Kroıdonaǵa sóz bergende jáne pikir alysqanda aǵylshynsha sóılep, Býddashylardyń jalpyqytaılyq qaýymdastyǵynyń basshysy Tszıamýıan Losantszıýmeı Týdantsıýetszınımaǵa qarata qytaısha til qatyp, pravoslavıe  dininiń ókili - Almaty jáne Astana Mıtropolıti  Mefodııge orys tilinde, Konstantınopol pravoslavıe shirkeýiniń ókili, Frantsııa Mıtropolıti Emmanýelge frantsýzsha sóılegenine qanshama bıik deńgeıli jıynda aýdarma jasap júrgen áriptesterimiz súısine qarap otyrdy. Áli esimde, úziliste ataqty aýdarmashy, BUU-nyń orys tiline aýdarma jasaý qyzmetiniń basshysy bolǵan N.N.Zaıtsev: «Sizderde barlyq basshylar birneshe tilde sóıleı me?» dep surady menen. «Basym kóbi sóıleıdi», - dedim men. Sál asyra aıtqanym ras. Biraq Ýınston Cherchılldiń  «Qazaqtardyń bári sizdeı alyp pa?» - degen suraǵyna «O ne degenińiz, Cherchıll myrza, olaı emes, men qazaqtardyń ishindegi eń kishkentaıymyn», - dep jaýap beretin Qanysh Sátbaev  atamyzdyń sózi esime túsip, el aldynda júretin azamattar sondaı bolsa eken armanymnyń jetegimen aıtqanym da ras. Álemdegi eń iri tórt dinı baǵyt pen basqa da konfessııalardan Sezge kelgen delegattardyń moderatorǵa degen erekshe iltıpaty, arada birneshe jyl ótkende onyń halyqaralyq eń bedeldi uıym BUU-nyń basshylyǵyna taǵaıyndalǵany bizdiń topyraqta týǵan azamattyń dúnıeniń tórt buryshyna qadirli ekendigin tanyta tústi», - deıdi Kamal Álpeıisova.

Sóz basyndaǵy «ózgerek» degen oıǵa qaıta oralsaq, bıylǵy ótetin saılaý naýqany da ózgerek bolaıyn dep tur. Qoǵamnyń ár jiginen kandıdattarǵa tirkelýge múmkindik jasaldy.

«Prezıdenttikke úmitker retinde áıel zatynyń kandıdatýrasy bolýynyń ózi ne turady?! Qazir árqaısysynyń saılaýaldy shtabtary qyzý jumys júrgizýde. Mine, osy sátte, qyzyl sózge erip, negizsiz ýádelerge senip, qatelesip ketpeý abzal. «Ómir» degen alyp muhıtta «Qazaqstan» atty kemeniń barsha eldermen terezesi teń bolyp, alysqa júzýi úshin aqylǵa salyp, durys tańdaý jasaýymyz kerek», - dep túıindedi sózin Kamal Álpeıisova.

 

 

Joǵary qaraı