Awa rayı
Astana -11 °S
Almatı 0 °S
valyuta bağamı
USD 375.90
EUR 426.65
RUB 5.82
CNY 55.99

Aqparat jäne kommwnïkacïyalar salasında qanday özgerіs kütіledі

2019 jıldıñ 21 aqpan 2019 16:52 2924

ASTANA. QazAqparat - QR Aqparat jäne kommwnïkacïyalar mïnïstrlіgі bïıl bіraz іs-şaralardı іske asırwdı josparlap otır. Mäselen, elіmіzde 5G jelіsі sınaqtan ötkіzіledі. Sonıñ arqasında fïlmderdі bіrneşe sekwndtıñ іşіnde jüktewge mümkіndіk bar. Budan bölek, memlekettіk sayttardıñ barlığı jabılwı ıqtïmal. Al äkіmderdіñ jumısı «Aşıq aymaq» jobası ayasında bağalanadı. Sonımen qatar mïnïstr Däwren Abaev «Astana Hub» texnoparkіne 26 ese (!) artıq ïnvestïcïya tartamız dep otır. Otandıq telearnalardıñ jaña reytïngі engіzіledі. Sonday-aq, XQKO-larda xalıqtıñ sawatsızdığın paydalanıp, aqşa tawıp jürgen deldaldardı barınşa azaytw közdelgen. Atalğan mäselelerdіñ bärі jaqında mïnïstrlіktіñ alqa mäjіlіsіnde keñіnen qaraldı. Endі solarğa jekelep toqtalsaq.

Şalğay awıldarda spwtnïktіk qabıldağıştar tegіn taratıladı

Bıltır elіmіzde analogtıq tele-radïoxabar taratwdı kezeñ-kezeñіmen toqtatw jumıstarı bastalğan bolatın. Sonıñ ornına cïfrlıq jüye іske qosıldı. Bügіnde Mañğıstaw, Türkіstan, Jambıl oblıstarı jäne Şımkent qalası tolığımen cïfrlıq telearnağa awıstı. Osılayşa, awıldağı ağayın 15 qazaqstandıq telearnanı, al oblıs ortalığınıñ turğındarı 30 arnanı joğarı sapada tamaşalap otır. QR Aqparat jäne kommwnïkacïyalar mïnïstrі Däwren Abaevtıñ aytwınşa, bïıl Almatı, Pavlodar jäne Qostanay oblıstarın cïfrlıq xabar taratwğa awıstırw josparlanğan. Al älewmettіk jağınan az qamtılğan turğındarğa cïfrlıq televïzïyağa qajettі abonettіk quraldar tegіn berіledі. «Cïfrlıq sïgnaldardan şalğay ornalasqan eldі mekender otandıq «OTAU TV» spwtnïktіk tarelkalarımen qamtıladı. Ol üşіn sol aymaqtıñ jergіlіktі byudjetіnen qarjı bölіngen», - deydі Däwren Abaev.

Mïnïstrdіñ sözіne qarağanda, memlekettіk radïo xabarlarların taratwdıñ awqımın ulğaytw şaraları da jalğasa beredі. Ötken jılı Almatı, Türkіstan jäne Şığıs Qazaqstan oblıstarınıñ 300 mıñnan astam turğını bar 12 şekara aymağına Qazaq radïosı men Şalqardıñ xabarları tarala bastadı. «Qazteleradïoğa» osı jumıstı erekşe baqılawda ustawdı tapsıramın. Bul - bіzdіñ ulttıq aqparattıq qawіpsіzdіgіmіzge tіkeley äserі bar şarwa. Elіmіzdіñ eñ şalğay jerlerіn mekendep otırğan azamattar radïo qabıldağıştarı arqılı Qıtay nemese Resey emes, Qazaqstannıñ Änuranın tıñdawı tïіs. Ösіp kele jatqan urpaq qazaq ertegіlerіne qulaq türіp, jasöspіrіmderіmіz qazaq änderіmen swsındawı qajet dep oylaymın», - dep atap körsettі Däwren Abaev mïnïstrlіktіñ alqa mäjіlіsіnde.

Otandıq arnalardıñ reytïngі jasaladı

Soñğı jıldarı şetelde turatın qazaqtarğa otandıq telexabarlardı jetkіzw boyınşa bіraz jumıstar atqarıldı. Mäselen, «Xabar» agenttіgі şeteldіk ökіldіkterіn aşıp, Resey Federacïyasınıñ terrïtorïyasında xabar taratwğa ruqsat aldı. Budan bölek, «Xabar 24» arnası spwtnïktіk xabar taratwdı bastadı. Onıñ sïgnalı «Yamal 401» jer serіgі arqılı taraladı. Demek, atalğan arna barlıq kabeldіk operatorlarda bar jäne onı Reseydіñ kez kelgen jerіnde körwge boladı. Osınıñ bärіn uyımdastırwğa 15 jıl ketken eken. Al Qazaqstandağı keybіr reseylіk arnalar qazaq tіlіnde xabar taratatın boladı. Däwren Äskerbekulınıñ sözіne qarağanda, bügіnde reseylіk «Mwlt» telearnası joğarı reytïng körsetіp otır. Atalğan arnanı qazaq tіlіnde taratw twralı kelіsіm bar eken. Oğan säykes, bas kezіnde bölek bіr mwltfïlmder awdarıladı. Artınan bіrtіndep qazaq tіlіnde xabar taratwdı ulğaytw josparlanıp otır.

Reytïng demekşі, mïnïstr mırza otandıq telearnalarğa medïa ölşem jasaytın jüyenіñ іske qosılatının da jetkіzdі. Sonıñ negіzіnde telearnalar men aqparattıq önіmderdіñ reytïngі jasaladı. «Menіñşe, osı jüye arqılı bolaşağı bar jobalardı qarjılandırwğa boladı. Memlekettіk-aqparattıq tapsırıstıñ tïіmdіlіgі de artadı», - dep atap körsettі Däwren Abaev.

5G jelіsі qaşan qosıladı?

Qazaqstannıñ terrïtorïyası ülken bolğannan keyіn barlığına bіrdey sapalı ïnternet jetkіzw qïın. Äsіrese, şalğay jatqan awıldarda mobïldі ïnternet іstemeydі. Sebebі uyalı baylanıs operatorlarına xalıq az turatın jerlerge qondırğı tartqan tïіmsіz. Osığan baylanıstı bügіnde onday eldі mekenderge talşıqtı-optïkalıq jelіler tartılıp jatır. Mïnïstrlіktіñ mälіmetіne säykes, ötken jılı 144 mıñnan astam adamdı qamtïtın 56 awıldı eldі meken sapalı ïnternetpen qamtıldı. Negіzgі maqsat   - 1 249 eldі mekendі keñ jolaqtı jelіmen qamtamasız etw. Jobanı jüzege asırw barısında 20 mıñ şaqırımdı quraytın talşıqtı-optïkalıq jelі qurılısın salw josparlanıp otır.

Vedomstvo basşısınıñ aytwınşa, bügіnde älem boyınşa uyalı baylanıstıñ jaña ülgіsі - 5G jelіsіn engіzw mäselesі keñіnen talqılanıp jatır. Sonıñ arqasında fïlmderdі bіrneşe sekwndtıñ іşіnde jüktewge mümkіndіk bar. Basqa da texnologïyalardı jan-jaqtı damıtwğa boladı. «Bïıl Qazaqstanda 5G texnologïyasın sınaqtan ötkіzw josparlanıp otır. Osıdan keyіn atalğan jelіnі respwblïka boyınşa engіzw merzіmі anıqtalatın boladı», - deydі Däwren Abaev.

Alqa mäjіlіsі ayasında Däwren Äskerbekulı älewmettіk jelіler men messendjerlerde zorlıq-zombılıqqa qatıstı kontenttі buğattaw mäselesіn de tüsіndіrdі. Buğan deyіn QR Bіlіm jäne ğılım mïnïstrі Erlan Sağadïev oqwşılardıñ töbelesterі jayında ayta kele, älewmettіk jelіde tarağan onday vïdeolardı buğattaw qajettіgіn jetkіzgen bolatın. «Psïxologtar men muğalіmder älewmettіk jelіlerde jağımsız vïdeolardı körgen boyda aqparat jäne kommwnïkacïyalar mïnïstrlіgіne xabar berwі kerek. YouTube jäne tağı basqa jerde bіrden buğattap tastaytınday özara baylanıs bolwı qajet», -  dedі E.Sağadïev.

Al QR Aqparat jäne kommwnïkacïyalar mïnïstrі Däwren Abaevtıñ aytwınşa, bügіnde bіlіm jäne ğılım mïnïstrlіgіnіñ ötіnіşterіn qaraw merzіmі qısqartıldı. Alayda qanday da bіr vïdeonı buğattaw üşіn älewmettіk jelі äkіmşіsіnіñ de ruqsatı qajet. «Endі, bіz barlıq mäselelerdі şeşe almaymız. Ïä, bіlіm mïnïstrlіgіnіñ ötіnіşіn qaraw merzіmіn, jalpı osı saladağı äkіmşіlіk procedwralardı bіr sağatqa deyіn qısqarttıq. Alayda älewmettіk jelіnіñ äkіmşіsі de bar. Sondıqtan vïdeonı buğattaw waqıtı sozılıp ketwі mümkіn. Bіraq onımen bіrew zorlıq-zombılıq faktіlerіn jasırayın dep otırğan joq. Bіz ärbіr ärekettіñ zañdı türde qaralğanın qalaymız», - dedі Däwren Abaev jwrnalïsterge bergen suxbatında.

Mïnïstrdіñ sözіne qarağanda, qazіrgі jüye tek älewmettіk jelіlerge ğana qatıstı. Al messendjerlerge taramaydı.

Astana Hub-qa 4,8 mïllïard teñge tartıladı

Bıltır Memleket basşısı Nursultan Nazarbaevtıñ qatıswımen «Astana Hub» xalıqaralıq texnoparkі resmï türde öz jumısın bastağan bolatın. Onı іske qosw üşіn bіraz jumıs atqarıldı. Vençwrlıq qarjılandırw zañnaması qabıldandı. Basqa da köptegen normatïvtіk aktіlerdі özgertwge twra keldі. Bügіnde «Astana Hub»-ta şeteldіk kompanïyalar üşіn vïzalıq jäne eñbek rejïmderі jeñіldetіldі. Salıqtıq jeñіldіkter de berіldі. Texnoparktіñ ayasında  3 akseleratorlıq bağdarlama ötkіzіlіp, 47 startap іrіkteldі. Sonıñ barlığına 180 mïllïon teñgenіñ ïnvestïcïyası tartıldı. Endі, atalğan körsetkіştі 26 (!) esege arttırw josparlanıp otır. «Bïıl bіz Astana Hub-qa 4,8 mïllïard teñgenі tartwımız qajet. Osığan baylanıstı vïce-mïnïstr Şeglova Dïnara Rïnatqızına «Zerde» xoldïngіmen bіrlese otırıp, tïіstі jol kartasın äzіrlewdі tapsıramın», - dedі D.Abaev.

Mïnïstrdіñ aytwınşa, osı saladağı zañnamanı jetіldіrw jumısı jalğasadı. Qazіrdіñ özіnde mïnïstrlіk cïfrlıq texnologïyalardı rettew boyınşa bіrqatar özgerіster äzіrledі. Sonıñ arqasında blokçeyn, jasandı ïntellekt, robotïzacïya, bïometrïyalıq awtentïfïkacïya sïyaqtı salalardı tezdetіp damıtwğa boladı.

Bügіnde el Ükіmetі de Astana Hub-qa ülken ümіt artıp otır. QR Premer-Mïnïstrіnіñ orınbasarı - QR Qorğanıs jäne aeroğarış önerkäsіbі mïnïstrі Asqar Jumağalïevtіñ sözіne qarağanda, Astana Hub korporatïvtі ïnnovacïyalardıñ ortalığına aynalwı qajet. Bul degenіmіz, memlekettіk organdar men jeke kompanïyalar IT tapsırıstarın şetelge emes, özіmіzdіñ ïnnovatorlarımızğa berwі kerek. Aqparattıq texnologïyalar salasındağı otandıq önіmderdі köbeytw kerek. Al oğan özіmіz küş salmasaq, sırttan eşkіm kömektespeydі. «Ärïne, key kezde sätsіzdіkter bolıp jatadı. Bіrewler bankrotqa uşıraydı. Degenmen, ayaqqa turıp, alğa qaray jıljw qajet. Onıñ bärі vençwrlıq qarjılandırwda eskerіlgen. Bügіn sätsіzdіk bolsa, erteñ tabısqa jetwіmіz äbden mümkіn. Jas ïnnovatorlarımızğa senwіmіz kerek», - deydі Asqar Jumağalïev.

Deldardarmen küres küşeyedі

Qazіrgі kezde memlekettіk qızmetterdіñ basım bölіgі elektrondı formatqa awıstı. Sonıñ arqasında qajettі qujattı üyden şıqpay-aq räsіmdep alwğa boladı. Mobïldі qosımşalar da іske qosıldı. Al onıñ bärіn qoldana almasañ, Xalıqqa qızmet körsetw ortalığına barıp, anıqtamanı alwğa boladı.

Bіraq onday jerde «mäseleñdі jedel şeşіp beretіn» pısıqaylar köp eken. Olar xalıqtıñ sawatsızdığın paydalanıp, jeñіl aqşa tawıp üyrengen. Mäselen, jaqında QR Memlekettіk qızmet іsterі jäne sıbaylas jemqorlıqqa qarsı іs-qïmıl agenttіgі mamandırılğan XQKO-lardı aralap, bіraz deldardardıñ jürgenіn anıqtadı. Agenttіktіñ memlekettіk qızmetter departamentіnіñ dïrektorı Ïldar Üysіmbaevtıñ aytwınşa, mamandandırılğan xalıqqa qızmet körsetw ortalıqtarında jüretіn deldaldar xalıqtı aşıq aldaydı. «Mısalı, bіrewge keledі de, kölіktі tіrkewge qoyudı, ya bolmasa, tіrkewden alwdı jıldam іstep bere alamın deydі. Bіr-bіr jarım sağattıñ іşіnde dayın boladı dep sendіredі. Negіzі, atalğan memlekettіk qızmet twra sol waqıtta - bіr sağattıñ іşіnde jasaladı. Barlıq qujattar durıs bolsa, operatorğa tapsırw qajet. Boldı! Eşqanday deldal da kerek emes. Bіr sağattıñ іşіnde bärі dayın boladı. Al deldaldar xalıqtıñ sawatsızdığın paydalanıp, sonı özderі іstegendey boladı. Bılayşa aytqanda, olar sol adammen bіrge otırıp kütedі. Sol üşіn añqaw eldіñ aqşasın qağıp ketedі», - dedі Ïldar Üysіmbaev Astanada ötken baspasöz mäslïxatında.

QR Aqparat jäne kommwnïkacïyalar mïnïstrі Däwren Abaev ta odan xabardar eken. Mïnïstrlіktіñ alqa mäjіlіsіnde ol memlekettіk qızmetter salasında deldaldarmen kürestі küşeytwdі tapsırdı. «Azamattarğa arnalğan ükіmet» memlekettіk korporacïyası jemqorlıqqa qarsı jumıstı küşeytwі qajet. Mäselen, memlekettіk korporacïyağa müldem qatısı joq keybіr adamdar oñay olja tabwdıñ türlі täsіlderіn oylap tapqan. Olar qızmet türlerіn özderі alıp üyrenbegen azamattarğa kömektesken bolıp, sol üşіn aqşa aladı. Sondıqtan memlekettіk korporacïya osınday deldaldardıñ jumısın der kezіnde anıqtap, derew joyuı qajet , - dedі Däwren Abaev.

Al QR Premer-Mïnïstrіnіñ orınbasarı - QR Qorğanıs jäne aeroğarış önerkäsіbі mïnïstrі Asqar Jumağalïev deldaldarmen küreswdіñ oñay jolın usındı. Onıñ aytwınşa, memlekettіk qızmetterdі uyalı telefon arqılı usınwğa basımdıq berw kerek. Sebebі mobïldі qosımşalar ıñğaylı ärі bіraz waqıttı ünemdeydі. «Mobïldі qosımşalar men smartfondar arqılı xalıqqa barınşa jaqın bolwımız qajet. Bul jerde «Azamattarğa arnalğan ükіmettіñ» jumısı mañızdı. Xalıqqa qızmet körsetw ortalıqtarına keletіn azamattardı mobïldі qosımşalar arqılı memlekettіk qızmetterdі alwğa üyretw kerek. Ol bіr ret, arı ketse, ekі ret kelsіn. Osıdan keyіn bärіn mobïldі qosımşalar men kompyuter arqılı alwı tïіs. Korporacïyanıñ negіzgі mіndetі de osı», - dep atap körsettі vïce-premer. Şınımen de, xalıqtıñ bärі memlekettіk qızmetterdі üyde otırıp alsa, deldaldardıñ «klïentі» azayadı. Sosın Asqar Jumağalïev anıqtamalardı da barınşa qısqartwdı tapsırdı. Sebebі onıñ bärіn jïnawdıñ da qajetі şamalı. Bügіnde anıqtamanı bіr memlekettіk organnan alamız da, onı ekіnşіsіne aparıp beremіz. Al memorgandardıñ mälіmetter bazasın özara qossa, olar özderі de bіr-bіrіne qajettі anıqtamalardı jіbere aladı eken.

Memlekettіk organdardıñ sayttarı jabıladı

Bïılğı jıldıñ tağı bіr mañızdı mіndetі - memlekettіk organdardıñ bіrıñğay ïnternet portalın іske qosw. Mïnïstr Däwren Abaevtıñ aytwınşa, jüzdegen sayttardıñ ornına bіr portal boladı. Oğan awdandıq äkіmdіkterge deyіn barlıq memlekettіk organdar şığarıladı. Osılayşa, qazіrgі sayttardı qarjılandırw toqtatıladı. Sebebі barlığı bіr portalda otıradı. Qazіrgі kezde jaña jüye sınaqtan ötіp jatır. «Portal «gov.kz» dep ataladı. Ekі jıldıñ іşіnde bіz bіrtіndep barlıq memlekettіk sayttardı jawıp tastaymız. Sonıñ arqasında 1 mïllïard teñgenі ünemdep otırwğa boladı. Bіz Ulıbrïtanïyanıñ täjіrïbesіn aldıq. Ol jaqta barlıq memlekettіk organdardıñ bіrıñğay portalı bar. Sonda memorgan texnïkalıq qızmetke jawap bermeydі, tek öz aqparatın ğana berіp otıradı», - deydі Däwren Abaev.

Osı jumıspen «Ulttıq aqparattıq texnologïyalar» AQ aynalısadı eken. Kompanïyanıñ basqarma törağası Äset Turısovtıñ sözіne qarağanda, bügіnde san alwan memorgandardıñ 296 saytı jumıs іsteydі. Olardıñ іşіnde ortalıq jäne jergіlіktі atqarwşı organdar bar. «Basqarmalar, komïtetter jäne tağı basqa organdardıñ sayttarında türlі-türlі aqparat jarïyalanadı. Al ol sayttardıñ bärіn ustap turwğa byudjetten qırwar qarjı bölіnіp jatır. Xalıq bolsa, özіne qajettі aqparattı bölek-bölek іzdep jatadı. Bügіnde egov - elektrondı ükіmet portalı bar. Bіz arnayı platformanı іske qosatın bolamız. Sonıñ negіzіnde barlıq memlekettіk organdardıñ sayttarı bіrіktіrіledі. Artınan onı egov-qa qosıp qoyamız. Sol kezde azamattar bіr saytqa kіrіp, barlıq qajettі aqparattı bіr jerden taba aladı. Memlekettіk qızmetten bastap salalıq aqparatqa deyіngі barlıq kontent boladı. Äkіmdіkke qarastı basqarmalardıñ sayttarına deyіn barlığı bіr jüyege qosıladı», - deydі kompanïya basşısı.

Budan bölek, «Aşıq aymaq» attı joba bar. Onı da bïıl іske asırw josparlanğan. Sonıñ ayasında öz jumısın aşıq jürgіzetіn äkіmdіkter anıqtaladı. «Üzdіk dep tanılğan äkіmdіkter barlıq aymaqtardıñ nazarına usınıladı. Äkіmdіktermen qatar mäslïxattardıñ da aşıqtığın qamtamasız etw mañızdı. Bul qadam mäslïxattardıñ «Aşıq dïalog» portalında öz bloktarın aşw arqılı jüzege asadı», - dedі Däwren Äskerbekulı.

Onıñ sözіne qarağanda, bügіnde memlekettіk organ basşılarınıñ aşıqtığın bağalaw jüyesі de bar. Mäselen, memlekettіk organnıñ bіrіnşі basşısınıñ blogına ötіnіşіn nemese surağın qaldırğan azamat özіne berіlgen jawapqa pіkіr qaldırıp, sol arqılı bіrden öz bağasın bere aladı. Yağnï, memlekettіk organdardıñ reytïngі olardıñ azamattarğa bergen jawabınıñ sapasına say saralanıp otıradı.

Joğarı qaray