Aýa raıy
Astana 6 °S
Almaty 4 °S
valıýta baǵamy
USD 389.98
EUR 434.01
RUB 6.10
CNY 55.04

25 sáýir. Týǵan kún ıeleri

2019 jyldyń 25 sáýir 2019 08:08

NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin, ıaǵnı 25 sáýirde tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? QazAqparat oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady.

ESІMDER




null 126 jyl
buryn (1893-1968) akter, ulttyq kásibı teatr óneriniń negizin salýshylardyń biri, qoǵam qaıratkeri, Qazaq KSR-niń jáne KSRO-nyń halyq ártisi, KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty Qalybek (Qalıbek) QÝANYShBAEV dúnıege keldi.

Qazirgi Qaraǵandy oblysynyń Qarqaraly aýdanynda týǵan. Jasynan án-kúı men oıyn-saýyqqa, toı-tamashaǵa jany qumar, dýmanshyl bolǵan. Ol jalǵyz ózi birneshe adamnyń keıpine túsip, bir otyrysta-aq «ekeýdiń talasyn, úsheýdiń kerisin, beseýdiń janjalyn» oryndap, tyńdaýshy kópshilikke kúlkige keneltetin daryndy ónerpaz retinde tanyldy. Halyq ónerpazdary Muhametáli, Maýqaı men Abaqty ustaz tutyp, olardan óner syryn úırengen. 1916 jyldyń 25 maýsymyndaǵy patsha jarlyǵyna sáıkes Qýanyshbaev ta qara jumysqa alynǵan. 1917 jyly Omby qalasyna baryp, bylǵary zaýytynda at aıdaýshy-kóshir bolǵan. Munda ataqty balýan Qajymuqanmen tanysqan. Týǵan jerinde aýyldyq keńesti basqaryp, qoǵamdyq jumystarda júrse de ónerden bir sát qol úzbegen. «Qyz uzatý», «Qoı kúzetý» jáne «Ógiz satý» sekildi qyzyq, kúldirgi áńgimeler shyǵaryp, ony toı-jıyndarda oryndap júrgen. Jatyp isher jalqaýlardy, keıbir kerenaý, teris pıǵyldy jandardy ótkir synǵa alyp ájýalaǵan. 1922-1924 jyldary Qoıandy jármenkesinde Ǵ.Aıtbaev, I.Baızaqov, Q.Muńaıtpasov, M.Shamsýtdınova sııaqty ónerpazdar uıymdastyrǵan oıyn-saýyqqa qatysyp, óner kórsetken. 1926 jyly Qyzylorda qalasynda irge kótergen Qazaq memlekettik drama teatryn uıymdastyrýǵa belsene qatysqan. Akter Qazaqtyń memlekettik akademııalyq drama teatrynda ár jyldary qoıylǵan M.Áýezovtiń «Eńlik - Kebek» tragedııasyndaǵy Qaramende bıdiń beınesinen bastap, osy spektakldegi basty keıipkerlerdi (Kóbeı bı, Kebek, Nysan Abyz) túgel derlik oryndap shyqqan. Buǵan qosa 20 ǵasyrdyń 30-shy jyldarynyń basynda Aıatbaı (І.Jansúgirov, «Kek»), Bekbolat (B.Maılın, «Maıdan»), Beıbit (Q.Baıseıitov, Á.Shanın, «Tartys») rólderin oryndaǵan. 1936 jyly Máskeý qalasynda ótken qazaq ádebıeti men óneriniń onkúndiginde E.Brýsılovskııdiń «Qyz Jibek» mýzykalyq dramasynan Bazarbaıdyń róli men óziniń «Qyz uzatýyn» oryndap, kórermen kóńilinen shyqqan. N.Gogoldiń «Revızoryndaǵy» Dýanbasy, M.Áýezov pen L.S. Sobolevtiń «Abaı» tragedııasyndaǵy Abaı, M.Áýezov pen Á.Ábishevtiń «Namys gvardııasyndaǵy» general Panfılov, Ǵ.Músirepovtiń «Amangeldisindegi» Ábdiǵappar bolys, Ý.Shekspırdiń «Asaýǵa tusaýynda» momaqan Baptısta - akter oıynynda kórkemdik sheshimin tapqan som tulǵalar. Árbir róldiń ózine tán qaıtalanbas qımyl-qozǵalysyn, minezi men ishki-syrtqy jan qubylystaryn dál taýyp, oınaý - Qýanyshbaev shyǵarmalarynyń bir ereksheligi. Onyń radıo, estrada úshin jazǵan shaǵyn kúldirgi áńgime-pesalar men óleń-syqaqtary, taqpaq-qaǵytpalary «Túıregish» jáne «Shansharlar» degen atpen jaryq kórgen. 1937 jyldan kórkem fılmderge túsip, qazaqtyń ulttyq kıno ónerin damytýǵa mol úles qosqan.




null 69 jyl
buryn (1950) Almaty qalasynan saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty, Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń hatshysy Tóleýbek Tóleýuly MUQAShEV dúnıege keldi.

Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtyn, Almaty halyq sharýashylyǵy ınstıtýtyn bitirgen. Sýret salý jáne syzý muǵalimi, ekonomıst.

Eńbek jolyn «Balhashpromstroı» tresinde jumysshy-montajdaýshy bolyp bastady. KLJO OK jolserikteriniń Almaty qalalyq stýdentter jasaǵyn basqardy, Qazaq qyzdar pedagogıkalyq ınstıtýtynyń oqytýshysy, Almaty qalasy kásipodaq birlestiginiń tóraǵasy, Almaty temir jol partııa komıtetiniń hatshysy, Almaty qalasy «Almatyqalabezendirý» AQ Prezıdenti, Almaty qalalyq máslıhatynyń II-V shaqyrylymdarynyń hatshysy bolyp qyzmet istegen.

2014 jyldan qazirgi qyzmetinde.

«Qazaqstan máslıhattary depýtattarynyń birlestigi» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy memlekettik nyshandar jónindegi Respýblıkalyq komıssııanyń múshesi. «Parasat» ordenimen, «Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri», «Almaty qalasynyń qurmetti azamaty» qurmetti ataǵymen, «Astana», «Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigine 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamentine 10 jyl», «Astananyń 10 jyldyǵy», «Qazaqstan Táýelsizdigine 20 jyl», «Nur Otan» HDP «Belsendi qyzmeti úshin» medaldarymen marapattalǵan.

Basty sózder: Kúntizbe,
Joǵary qaraı