Awa rayı
Nur-Sultan 6 °S
Almatı 15 °S
valyuta bağamı
USD 379.36
EUR 424.47
RUB 5.88
CNY 54.95

25 säwіr. Twğan kün ïelerі

2019 jıldıñ 25 säwіr 2019 08:08 530

NUR-SULTAN. QazAqparat - Bügіn, yağnï 25 säwіrde tulğalardan kіmder dünïege kelgen? QazAqparat oqırmandarına esіmder küntіzbesіn usınadı.

ESІMDER



null 126 jıl
 burın (1893-1968) akter, ulttıq käsіbï teatr önerіnіñ negіzіn salwşılardıñ bіrі, qoğam qayratkerі, Qazaq KSR-nіñ jäne KSRO-nıñ xalıq ärtіsі, KSRO Memlekettіk sıylığınıñ lawreatı Qalıbek (Qalïbek) QWANIŞBAEV  dünïege keldі.

Qazіrgі Qarağandı oblısınıñ Qarqaralı awdanında twğan. Jasınan än-küy men oyın-sawıqqa, toy-tamaşağa janı qumar, dwmanşıl bolğan. Ol jalğız özі bіrneşe adamnıñ keypіne tüsіp, bіr otırısta-aq «ekewdіñ talasın, üşewdіñ kerіsіn, besewdіñ janjalın» orındap, tıñdawşı köpşіlіkke külkіge keneltetіn darındı önerpaz retіnde tanıldı. Xalıq önerpazdarı Muxametälі, Mawqay men Abaqtı ustaz tutıp, olardan öner sırın üyrengen. 1916 jıldıñ 25 mawsımındağı patşa jarlığına säykes Qwanışbaev ta qara jumısqa alınğan. 1917 jılı Ombı qalasına barıp, bılğarı zawıtında  at aydawşı-köşіr bolğan. Munda ataqtı balwan Qajımuqanmen tanısqan. Twğan jerіnde awıldıq keñestі basqarıp, qoğamdıq jumıstarda jürse de önerden bіr sät qol üzbegen. «Qız uzatw», «Qoy küzetw» jäne «Ögіz satw» sekіldі qızıq, küldіrgі äñgіmeler şığarıp, onı toy-jïındarda orındap jürgen. Jatıp іşer jalqawlardı, keybіr kerenaw, terіs pïğıldı jandardı ötkіr sınğa alıp äjwalağan. 1922-1924 jıldarı Qoyandı järmenkesіnde Ğ.Aytbaev, Ï.Bayzaqov, Q.Muñaytpasov, M.Şamswtdïnova sïyaqtı önerpazdar uyımdastırğan oyın-sawıqqa qatısıp, öner körsetken. 1926 jılı Qızılorda qalasında іrge kötergen Qazaq memlekettіk drama  teatrın uyımdastırwğa belsene qatısqan. Akter Qazaqtıñ memlekettіk akademïyalıq drama teatrında är jıldarı qoyılğan M.Äwezovtіñ «Eñlіk - Kebek» tragedïyasındağı Qaramende bïdіñ beynesіnen bastap, osı spektakldegі bastı keyіpkerlerdі (Köbey bï, Kebek, Nısan Abız) tügel derlіk  orındap şıqqan. Buğan qosa 20 ğasırdıñ 30-şı jıldarınıñ basında Ayatbay (І.Jansügіrov, «Kek»), Bekbolat (B.Maylïn, «Maydan»), Beybіt (Q.Bayseyіtov, Ä.Şanïn, «Tartıs») rölderіn orındağan. 1936 jılı Mäskew qalasında ötken qazaq ädebïetі men önerіnіñ onkündіgіnde E.Brwsïlovskïydіñ «Qız Jіbek» mwzıkalıq dramasınan Bazarbaydıñ rölі men özіnіñ «Qız uzatwın» orındap, körermen köñіlіnen şıqqan.  N.Gogoldіñ «Revïzorındağı» Dwanbası, M.Äwezov pen L.S. Sobolevtіñ «Abay» tragedïyasındağı Abay, M.Äwezov pen Ä.Äbіşevtіñ «Namıs gvardïyasındağı» general Panfïlov, Ğ.Müsіrepovtіñ «Amangeldіsіndegі» Äbdіğappar bolıs, W.Şekspïrdіñ «Asawğa tusawında» momaqan Baptïsta - akter oyınında körkemdіk şeşіmіn tapqan som tulğalar. Ärbіr röldіñ özіne tän qaytalanbas qïmıl-qozğalısın, mіnezі men іşkі-sırtqı jan qubılıstarın däl tawıp, oynaw - Qwanışbaev şığarmalarınıñ bіr erekşelіgі. Onıñ radïo, estrada üşіn jazğan şağın küldіrgі äñgіme-pesalar men öleñ-sıqaqtarı, taqpaq-qağıtpaları «Tüyregіş» jäne «Şanşarlar» degen atpen jarıq körgen. 1937 jıldan körkem fïlmderge tüsіp, qazaqtıñ ulttıq kïno önerіn damıtwğa mol üles qosqan.



null 69 jıl
 burın (1950) Almatı qalasınan saylanğan Qazaqstan Respwblïkası Parlamentі Senatınıñ depwtatı, Xalıqaralıq qatınastar, qorğanıs jäne qawіpsіzdіk komïtetіnіñ xatşısı Tölewbek Tölewulı  MUQAŞEV dünïege keldі.

Abay atındağı Qazaq pedagogïkalıq ïnstïtwtın, Almatı xalıq şarwaşılığı ïnstïtwtın bіtіrgen. Swret salw jäne sızw muğalіmі, ekonomïst.

Eñbek jolın «Balxaşpromstroy» tresіnde jumısşı-montajdawşı bolıp bastadı. KLJO OK jolserіkterіnіñ Almatı qalalıq stwdentter jasağın basqardı, Qazaq qızdar pedagogïkalıq ïnstïtwtınıñ oqıtwşısı, Almatı qalası käsіpodaq bіrlestіgіnіñ törağası, Almatı temіr jol partïya komïtetіnіñ xatşısı, Almatı qalası «Almatıqalabezendіrw» AQ Prezïdentі, Almatı qalalıq mäslïxatınıñ II-V şaqırılımdarınıñ xatşısı bolıp qızmet іstegen.

2014 jıldan qazіrgі qızmetіnde.

«Qazaqstan mäslïxattarı depwtattarınıñ bіrlestіgі» respwblïkalıq qoğamdıq bіrlestіgіnіñ törağası, Qazaqstan Respwblïkası Prezïdentі janındağı memlekettіk nışandar jönіndegі Respwblïkalıq komïssïyanıñ müşesі. «Parasat» ordenіmen, «Qazaqstannıñ eñbek sіñіrgen qayratkerі», «Almatı qalasınıñ qurmettі azamatı» qurmettі atağımen, «Astana», «Qazaqstan Respwblïkasınıñ Täwelsіzdіgіne 10 jıl», «Qazaqstan Respwblïkasınıñ Konstïtwcïyasına 10 jıl», «Qazaqstan Respwblïkasınıñ Parlamentіne 10 jıl», «Astananıñ 10 jıldığı», «Qazaqstan Täwelsіzdіgіne 20 jıl», «Nur Otan» XDP «Belsendі qızmetі üşіn» medaldarımen marapattalğan.

Bastı sözder: Küntіzbe,
Joğarı qaray