Aýa raıy
Astana 9 °S
Almaty 13 °S
valıýta baǵamy
USD 389.62
EUR 429.98
RUB 6.06
CNY 55.08

25 sáýir. QazAqparat kúntizbesi

2019 jyldyń 25 sáýir 2019 07:00

NUR-SULTAN. QazAqparat - QazAqparat oqyrmandar nazaryna 2019 jylǵy 25 sáýirge arnalǵan kúntizbeni usynady.

ATAÝLY KÚNDER

Búkilálemdik bezgekke qarsy kúres kúni

Bezgek álem halqynyń 40 paıyzyna qaýip tóndirýde. Jyl saıyn 500 mıllıonnan astam adam bezgekpen aýyryp, bir mıllıonnan astamy osy keselden kóz jumady. Eń aýyr ahýal Afrıkanyń Sahara jáne odan arǵy ońtústik aýmaqtarynda qalyptasqan. Biraq bul indet adamdardy Azııa, Latyn Amerıkasy, Taıaý Shyǵys, tipti Eýropanyń keıbir bóliginde jalmaıtyn kórinedi.

Búkilálemdik bezgekke qarsy kúres kúni Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý assambleıasynyń 2007 jyldyń mamyryndaǵy sessııasynda bekitilgen. Bul kúni aýrý tarap ketken elder óz aýmaqtarynda bir-birimen tájirıbe almasyp, birin-biri qoldaýǵa shaqyrady.

Qazaqstan fýtboly kúni

2002 jyly 25 sáýirde Qazaqstan fýtbol odaǵy Stokgolmde Eýropalyq fýtbol qaýymdastyǵyna (ÝEFA) qabyldandy. Osy kúnnen bastap elimizde Qazaqstan fýtbolynyń kúni atap ótiledi. Qazaqstan quramasy osy odaqtyń múshesi retindegi alǵashqy oıynyn 2002 jyly shilde aıynda ótkizdi. Qarsylasy Estonııa komandasy boldy.

Halyqaralyq DNQ kúni

1953 jyldyń 25 sáýiri kúni Nature jýrnalynda DNQ molekýlalarynyń qurylymyna jasalǵan zertteý qorytyndysy jarııalandy. Ony Djeıms Ýotson men Frensıs Krık esimdi ǵalymdar Morıs Ýılkıns pen Rozalınd Franklınmen birge júrgizdi.

Dúnıejúzilik pıngvın kúni

Álemdegi erekshe qustardyń biri - pıngvınderge arnalǵan jyl saıynǵy ekologııalyq mereke. Naýryz-sáýir aılarynda pıngvınder juptasý jáne jumyrtqa basý úshin materıkke shyǵady. Qalǵan ýaqytta olar Antarktıda aınalasyndaǵy muzdyqtarda ómir súredi. Pıngvınderdiń arasyndaǵy eń irisi ımperatorlyq pıngvınder. Olardyń boıy 120 sm, salmaǵy 40 kelige deıin jetedi. Eń kishisiniń boıy adamnyń tizesinen aspaıdy, salmaǵy - 2,5 keli.

ESTE QALAR OQIǴALAR

1917 jyly Ombyda Aqmola oblysy qazaqtarynyń sezi ótti.

1921 jyly quramynda 233 bolys eldi biriktirgen Aqmola, Atbasar, Kókshetaý jáne Petropavl ýezderi negizinde Aqmola gýbernııasy qurylyp, ortalyǵy Petropavl qalasy boldy.

1921 jyly Qapal ýeziniń ataýy Taldyqorǵan bolyp ózgerdi, al ortalyǵy Gavrılovka selosy boldy.

1992 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy eńbekaqyny kóterý jáne baǵalardy retteý týraly» №730 Jarlyǵymen úkimet qarjylandyratyn mekemeler men uıymdardyń qyzmetkerleri úshin aqy tóleýdiń aǵymdaǵy jaǵdaılaryn, sonyń ishinde járdemaqylar, syılyqtar, syıaqylar jáne basqa da yntalandyrý jáne ótemaqy tólemderin saqtap qaldy.

2001 jyly Stokgolmdegi kongreste Qazaqstan fýtbol odaǵy Eýropa fýtbol qaýymdastyqtary odaǵyna (ÝEFA) kirdi. Qazaqstan quramasy osy odaqtyń múshesi retinde alǵashqy oıynyn 2001 jyldyń shildesinde ótkizdi. Onyń qarsylasy Estonııa komandasy boldy.

2005 jyly Almatyda Syrym Bókeıhanovtyń qazaq jáne orys tilindegi «Ótkendi umytýǵa bolmaıdy» degen kitabynyń tanystyrylymy ótti. Ol kitapta qazaqtyń kórnekti qaıratkerleri Álıhan Bókeıhanov, Smaǵul Sádýaqasov, Shákárim Qudaıberdiuly, Elızaveta Bókeıhanova-Sádýaqasova jáne olardyń urpaqtary týraly aıtylǵan. Qosymsha málimetter Máskeýden jáne Sankt-Peterbýrgtan alynǵan, Shákárim Qudaıberdiuly týraly aqparat keńeıtilgen, Qasenhan Altynbekov týraly jańa taraý paıda boldy.

2009 jyly Almatydaǵy qalalyq ákimdik ǵımaratynyń aldynda Sakýra alleıasynyń saltanatty ashylý rásimi boldy.

2008 jyldyń maýsymynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Japonııaǵa resmı saparmen barǵan kezinde Sakýra kóshetteri Qazaqstan halqyna syıǵa berilgen bolatyn. Hokkaıdo aralynan sakýranyń 9 túri alynǵan, ondaǵy klımat Almatynyń tabıǵatyna uqsas.

2012 jyly Amerıkanyń Las-Vegas qalasynda ótken CinemaCon festıvalinde Tımýr Bekmambetov jyldyń úzdik sheteldik rejısseri atandy.

2012 jyly Býharest meri Rýmynııa astanasynyń bir kóshesine Astana atyn berý týraly sheshim shyǵardy.

2012 jyly Kaspıı teńizinde jaýyngerlik mindetterdi oryndaý maqsatynda Áskerı-teńiz kúshteri tuńǵysh otandyq «Qazaqstan» zymyran-artıllerııalyq kemesin sýǵa jiberdi. Ony «Zenıt» Oral zaýyty» ulttyq kásiporny jasap shyǵarǵan bolatyn.

2012 jyly Astanadaǵy «Alaý» muz saraıy sportshylar, bapkerler men sarapshylar arasynda júrgizilgen saýalnama nátıjesinde dúnıejúzindegi konkı tebýge arnalǵan stadıondar reıtınginde birinshi oryn ıelendi.

2013 jyly «Qazposhta» AQ «Shyǵys kúntizbesi» taqyrybynda nomınaly 100 teńgelik kórkem markany qoldanysqa engizdi. Onda qazaq halqynyń ǵasyrlyq tarıhynyń bir qyryn beıneleıtin qazaq kúntizbesiniń 12 jyldyq tsıklyndaǵy janýarlar beınelengen.

2015 jyly Nıý-Iorkte boks týraly jazatyn Jýrnalıster qaýymdastyǵynyń (BWAA) saltanatty marapattaý rásimi ótti. Bul marapatty Gennadıı Golovkın aldy.

2017 jyly Oralda «Ulttyq mýzeıge syılyq» atty respýblıkalyq aktsııa ótti. Aktsııa aıasynda mýzeıge Dına Nurpeıisova, Mánshúk Mámetova, Satan Arystanov, Ahmet Daýylbaev, Hamza Esenjanov, Juban Moldaǵalıev sııaqty tulǵalardyń otbasylyq arhıvinen kóptegen jádigerler tapsyryldy.

2017 jyly AQSh-taǵy Qazaqstan Elshisi Erjan Qazyqanov Prezıdent Donald Trampqa senim gramotasyn tapsyrdy. AQSh Prezıdenti óz kezeginde eki el arasyndaǵy qarym-qatynasty odan ári nyǵaıtýǵa múddeli ekenin atap ótti.

2017 jyly Monrealda Fed Cup Heart Award 2017 marapattaý rásimi ótip, onda Azııa/Tynyq muhıty aımaǵyndaǵy І top aýmaǵynda qazaqstandyq Galına Voskoboeva jeńimpaz atandy. Galınaǵa 1000 AQSh dollary tabys etildi. Ol bul qarjyny qaıyrymdylyqqa jumsady.

2018 jyly Ábý-Dabıde qazaqstandyq sportshy Osmanjan Qasımov brazılııalyq djıý-djıtsýdan álem chempıonatynda altyn medal ıelendi. Birinshilikke álemniń 100 elinen sportshylar qatysty.

2018 jyly «Astana Operanyń» jetekshi solısi Baqtııar Adamjan Dance Open (Sankt-Peterbýrg) halyqaralyq balet premııasynyń laýreaty atandy.

Basty sózder: Kúntizbe,
Joǵary qaraı