Aýa raıy
Astana 15 °S
Almaty 10 °S
valıýta baǵamy
USD 386.82
EUR 428.67
RUB 5.86
CNY 54.95

20 aqpan. Týǵan kún ıeleri

2019 jyldyń 20 aqpan 2019 08:08 1229

ASTANA. QazAqparat - Búgin, ıaǵnı 20 aqpan kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? QazAqparat oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady.



nullESІMDER

120 jyl buryn (1899-1938) Qazaqstannyń kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri, Jetisýdaǵy alǵashqy aqyndar aıtysyn uıymdastyrýshy Oraz Qıqymuly JANDOSOV  dúnıege keldi.

Almaty oblysynyń Qarasaı aýdanynda týǵan. Vernyı erler gımnazııasyn bitirgen. Qazaqstanda keńestik bılik ornaǵannan keıin Jetisýdyń ult isteri jónindegi oblystyq bólimin basqardy. 1919-1921 jyldary Túrkistan Kommýnıstik partııasynyń musylman kommýnısteri sektsııasy oblystyq bıýrosynyń tóraǵasy bolyp, Jetisý oblystyq revolıýtsııalyq-áskerı komıtetin jáne oblystyq «Qosshy» odaǵyna basshylyq jasady. 1921-1923 jyldary Túrkistan Kommýnıstik partııasynyń Ortalyq Komıteti úgit-nasıhat bóliminiń meńgerýshisi jáne BK(b)P Qazaq ólkelik komıtetiniń ekinshi hatshysy boldy. 1923-1924 jyldary Máskeýdegi Tımırıazev atyndaǵy Aýyl sharýashylyǵy akademııasynda bilim aldy. 1924-1928 jyly BK(b)P Qazaqstan ólkelik komıteti úgit-nasıhat bóliminiń meńgerýshisi qyzmetin atqaryp, «Eńbekshi qazaq» (qazirgi «Egemen Qazaqstan») gazetine basshylyq jasady. 1916 jylǵy ult-azattyq qozǵalysynyń 10 jyldyǵyna oraı, 1926 jyly Jetisýdaǵy Qarqara kóterilisine qatysqandardy máńgi este qaldyrý maqsatynda kóterilisshiler jıynyn ótkizip, keıin «Ereýiltóbe» atanyp ketken jerge eskertkish ornatpaq bolyp, tas úıip, belgi qaldyrýǵa qoǵam qaıratkeri Ydyrys Kóshkinov, t.b. azamattarmen birge qoldaý kórsetip, at salysty.

Qoǵam qaıratkeri aýyl ekonomıkasyn zertteý jónindegi ekspedıtsııany basqardy, ǵylymı-zertteý jumysymen aınalysyp, ǵylymı eńbekter jazdy. 1928-1937 jyldary Qazaq AKSR aǵartý halkomy, Qazaq aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtynyń dırektorlyǵymen qatar Respýblıkalyq kitaphananyń dırektory, BK(b)P Kegen aýdandyq komıtetiniń birinshi hatshysy, Almaty oblystyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy qyzmetterin atqardy. Ultaralyq qatynastardy retteýge kóp eńbek sińirdi. KOKP sezderiniń jáne KSRO Keńesteri sezderiniń delegaty, BK(b)P Túrkistan Kommýnıstik partııasy Ortalyq komıtetiniń múshesi jáne bıýro múshesi, Túrkistan Ortalyq atqarý komıteti tóralqasynyń jáne Búkilreseılik ortalyq atqarý komıtetiniń múshesi, Qazaqstan Ortalyq atqarý komıtetiniń jáne onyń tóralqasynyń múshesi, Qazaqstan ólketaný qoǵamy basqarmasynyń tóraǵasy boldy. 1937 jyly tamyzda partııadan shyǵaryldy da, jalǵan saıası aıyppen tutqyndalyp, 1938 jyly naýryzda atyldy.
Qazaq aqyny Kenen Ázirbaev tutqynǵa alynǵan Jandosovpen óziniń qoshtasqan sáti týraly «Orazjan» ánin shyǵardy. 1999 jyly Almatyda qoǵam qaıratkeriniń uly Anrı (Álı) Jandosovtyń qurastyrýymen «Qaıran Oraz» atty kitap jaryq kórse, nemeresi birneshe jınaqtyń avtory, aqyn Gúlnar Jandosova Almatyda Oraz Jandosov atyndaǵy gýmanıtarlyq lıtseı qurdy. Elimizde Jandosovtyń esimi eldi mekenderge berilip, Almaty qalasynda oǵan eskertkish ornatyldy. Raıymbek aýdanynyń ortalyǵy Kegen aýylynda qoǵam qaıratkeri atyndaǵy ólketaný murajaıy jumys isteıdi.

71 jyl buryn (1948) Qazaqstannyń qoǵam jáne saıası qaıratkeri Tıto Ýahapuly SYZDYQOV dúnıege keldi.

Semeı zootehnıkalyq-veterınarlyq ınstıtýtyn, Pavlodar ýnıversıtetin támamdaǵan. Salalardaǵy jáne áleýmettik saladaǵy ekonomıka jáne menedjment jónindegi ǵylym magıstri.

Tıto Syzdyqov on jylǵa jýyq Pavlodar oblysynyń ártúrli sharýashylyqtarynda eńbek etken. Sovhozǵa basshy bolǵan, odan keıin kóp jyldar boıy keńes jáne partııanyń jaýapty laýazymdaryna saılanǵan. Pavlodar oblysynyń Aqsý qalasynyń ákimi (1997 - 1999); Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamenti Májilisiniń depýtaty (1999-2004); (2004-2007); (2007-2011); QR Premer-Mınıstri keńsesiniń óńirlik damý bóliminiń meńgerýshisi (2012) 2012 jyldan «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń Táýelsiz dırektory, Dırektorlar keńesiniń múshesi boldy. 2012 jylǵy 2 qazanda alǵash ret «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń Dırektorlar keńesiniń quramyna saılandy. 2015 jylǵy 22 shilde Tıto Ýahapuly Syzdyqov «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń Dırektorlar keńesiniń ókilettik merzimi aıaqtalǵanǵa deıin «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń Dırektorlar keńesiniń aǵa táýelsiz dırektory bolyp saılandy.

43 jyl buryn (1976) Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim jáne ǵylym vıtse-mınıstri Rústem Aıdarbekuly BIǴARI dúnıege kelgen.

Kókshetaý qalasynda týǵan.

1999 jyly Sh. Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý memlekettik ýnıversıtetin Informatıka jáne ET mamandyǵy boıynsha támamdaǵan. 2015 jyly - Boston ýnıversıtetiniń (AQSh) magıstratýrasyn kıberqaýipsizdikke mamandandyrylǵan aqparattyq júıeler mamandyǵy boıynsha bitirgen, «Bolashaq» baǵdarlamasynyń stıpendıaty. Informatıka, baqylaý jáne basqarý baǵyty boıynsha PhD doktory.

Eńbek jolyn 1999 jyly bastaǵan.

1999 jyldan 2003 jylǵa deıin Qazaqstandaǵy BUU Damý baǵdarlamasynda jumys istegen. 2003 jyldan bastap «Ulttyq aqparattyq tehnologııalar» AQ-da eńbek etken. 2006-2009 jyldar aralyǵynda Prezıdent Ákimshiliginde bas sarapshy, keńesshi, aqparattandyrý sektorynyń meńgerýshisi laýazymdarynda jumys istegen.

«Elektrondy úkimet», «Tsıfrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamalaryn ázirleýge qatysqan.

2009-2018 jyldary QR Prezıdenti Ákimshiliginiń Aqparattandyrý jáne aqparattyq resýrstardy qorǵaý bólimi meńgerýshisiniń orynbasary qyzmetin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde 2018 jylǵy maýsym aıynan beri.

«Eren eńbegi úshin» memlekettik nagradasymen, mereıtoılyq medaldarmen marapattalǵan.

Basty sózder: Kúntizbe,
Joǵary qaraı